NRK Meny
Normal

Dutkit fuolastuvvan go Unjárggas leat nu ollu sohkardávddat

Unjárgga gielddas lea olmmošlogu ektui beali eambbo olbmot go ránnjágielddas Deanus, geat buhcet sohkardávddain. Dan čájehit varas bohtosat.

Lea váttis diehtit manne Unjárggas lea beali eambbo sohkadávdavigit go Deanus, vástida Sámi dearvvašvuođadutkama guovddáža jođiheaddji Ann Raghild Broderstad

Sámi dearvvašvuođadutkama guovddáš dat lea čakčamánu 2012 rájes geassemánu 2014 rádjai, čađahan dearvvašvuođaiskkademiid logi gielddas gos ásset ollu sápmelaččat. Unjárgga ja Deanu raporttat almmustuvvojedje ikte.

Prošeakta- ja fágalašjođiheaddji Ann Ragnhild Broderstad lohká sin fuolastuvvan go Unjárggas leat nu ollu sohkardávdavigit.

Helse- og livsstilsundersøkelsen for Tana

Deanu dearvvašvuođaraporta maid Sámi dearvvašvuođadutkama guovddáš almmuhii ikte.

Foto: Nils Henrik Måsø / NRK

– Lea váttis diehtit sivaid. Sohkardávda sáhttá čuovvut soga, muhto sáhttá maid čadnojuvvot eallinvuohkái dahje lotnolassan, son vástida.

Lohká fertet guorahallat eambbo jus galget gávdnat sivaid.

Maiddái olbmuin geat ásset lahka Suoma riikkarájá, lea eambbo sohkardávdavigit go eará guovlluin.

– Eat dasa ge dieđe sivaid, Broderstad vástida.

– Dálá áiggi duhpát

Muhto sohkardávddat eai leat dušše Unjárggas. Broderstad muitala dan leat šaddan stuorát ahte stuorát váttisvuohtan oarjemáilmmis.

– Sohkar lea gártan min áiggi duhpáhin, ja mii buoiduda olbmuid, juoidá mii ii leat dearvvašlaš, Broderstad deattuha.

Gávdnojit maid buori bealit

Deanu ja Unjárgga iskkadeamit čájehit maid buori beliid. Olbmot doppe borgguhit unnit go ovdal, ja borgguheapmi lea gaskamearalaččat seamma dásis go Norggas.

– Dat mii ii leat buorre, lea go nissonolbmot borgguhit eambbo go almmáiolbmot, Broderstad šálloša.

– Gánneha lášmmohallat

Raporttat eai árval makkárge doaibmabijuid. Dan hástalusa sii dán vuoro guđđet dearvvašvuođaeiseválddiide ja politihkkariidde.

– Jus garvvašeimmet borramušaid mas lea ollu sohkar, de dat dieđusge buoredivččii min dearvvašvuođadili. Dasa lassin gánneha lášmmohallat juohke beaivvi, ii dárbbaš go 20-30 minuhta háválassii, Broderstad muitala.

Son rámida deatnu- ja unjárgalaččaid go nu viššalit leat searvan iskkadeapmái, ja lea nuppi ja goalmmát sajis dan oktavuođas. Buoremus beroštupmi lea leamaš Guovdageainnus.