Hopp til innhold

Dihtorat hállet dál julevsámegiela

Les på norsk.

Romssa universitehta almmuha ođđa hállansyntesa julevsámegillii. Dan dieđihit preassadieđáhusas.

Hállansyntesa lea funkšuvdna mii jitnosit lohká teavstta digitála rusttegis ja lea deaŧalaš veahkkeneavvu olbmuide geain leat lohkan- ja čállinváttisvuođat dahje oaidninváttut.

– Sámegielat leat ceavzán dáruiduhttima danne go mii leat hállan dáid gielaid bearrašiiddámetguin priváhta ruovttuin. Odne oažžu rusttegiid giella eambbo ja eambbo saji dákkár oktavuođain. Ruovttus mun jo hálan Sirin iPhones, Sonos-skájanasan ja iežan biillain, ja hálan dárogiela ja eŋgelasgiela dáid rusttegiin, dadjá Inga Lill Sigga Mikkelsen, váldoinšenevra Divvun giellabálvalusas UiTs.

Hállansyntesa bokte sávvet ahte sáhttet leat mielde seailluheamen julevsámegiela.

– Go mii dál almmuhat julevsámegielat hállansyntesa de lea dat stuorra lávki rivttes guvlui ja ovdáneapmi mii addá munnje doaivaga boahtteáigái, dadjá Mikkelsen.

Almmuheapmi lea Stormen sámi guovddážis Bådådjos geassemánu 25. beaivvi.

Språkviter Inga Lill Sigga Mikkelsen.
Foto: June Grønnvoll Bjørnback / NRK

Korte nyheter

  • Vuodjingeahččaleamit Finnmárkkus dán jagi: Measta 90 proseantta ceavzán

    Les på norsk.

    Geaidnodoaimmahaga preassadieđáhusas boahtá ovdan ahte daid 1222 vuoddjis geat leat váldán vuodjingeahččaleami vuosttaš jahkebealis 2024, leat 977:s ceavzán.

    Dat lea 88 proseantta. Riikadásis lea lohku 78 proseantta.

    Dain 2212 olbmos geat leat váldán teoriijageahččaleami Finnmárkkus, leat 62 proseanta ceavzán.

    Muđui riikkas lea lohku 57 proseantta.

    To unge, blonde damer, en sensor og en sjåfør i en bil under en oppkjøring
    Foto: Bård Asle Nordbø
  • Fargga beassá čoaggigoahtit luopmániid

    Miehtá Norgga láddet luopmánat dál árabut go ovdal ja muhtun vahkuid geahčen besset olbmot Sámis čoaggigoahtit luopmániid. Dan árvvoštallá Norgga bioekonomiija instituhta dutki, Paul Eric Aspholm.

    Garra arvvit leat bilidan muhtin muddui luopmániid. Luomečoaggi Anna Ragnhild Balto mielas orro liikká luomešaddu šaddamin seamma go diibmá.

    – Orro leamen nuo ja ná go dal vácciimet dán jeakki. Dat lea hui olu billašuvvagoahtán - gii dan diehtá manne lea nu, muhto liikká lea hui olu maiddái šaddamin buorre luopmánat, dadjá Balto.

    MULTEBÆR
    Foto: Torgeir Varsi / NRK
  • Davvi-Norgga gielddain heajumus ekonomiija

    Dušše 10 gielddas Romssas ja Finnmárkkus lei diibmá netto doaibmaboađus siskkobealde ávžžuhuvvon dási.

    Olles 23 gieldda bukte rehketdoallologuid main ledje negatiiva netto doaibmabohtosat.

    Romssa ja Finnmárkku Stáhtahálddašeaddji gielddaekonoma, Linn Carina Utsi, muitala ahte sivaid sáhttá oaidnit alla haddelassáneami, alla velggiid ja lassánan reanttuid oktavuođas.

    – Mun jáhkán ahte ássit fertejit hárjánit eará dássái bálvalusfálaldaga ektui dás ovddasguvlui, dadjá Utsi.

    Dronebilde av Båtsfjord havn tatt 17.07.2022

    Kommuner i nord er på gjeldstoppen

    Kommunene i Norge har fått mer gjeld per innbygger og verst er det i nord. Finnmark har hele pallen for seg selv når det gjelder topp tre, med Båtsfjord øverst.