Dárbbašit ruđaid giellačeahppái

På norsk: Barnehage kan ikke ansette språkmedarbeider i fast stilling på grunn av årlig tilskudd. – Skaper usikkerhet, sier barnehageleder.

Markomanak manaidgardi

MÁNÁIDGÁRDI: Márkománák mánáidgárddis geahččalit sámástit oalle dávjá.

Foto: Mathis Eira / NRK

Márkománák mánáidgárdi Skániin Romssas ferte jagis jahkái ohccát ruđa giellačeahppái. Dál sii leat dolkan dán eahpesihkkaris dillái.

Dál dáhtošedje sámegiel giellačeahppi ruhtaduvvot njuolgga Sámedikke bušeahta bokte vai sihke mánáidgárdi, ja giellačeahppi dihtet ahte ruhta boahtá juohke jagi.

Dehálaš bargu

Aud Asplund bargá giellačeahppin Márkománák mánáidgárddis Skániin Mátta-Romssas. Son ii dieđe joatká go giellačeahppin go prošeaktaruđat nohket.

Aud Asplund

GIELLAČEAHPPI: Aud Asplund bargá dál giellačeahppin Márkománák mánáidgárddis.

Foto: Mathis Eira / NRK

– Mu mielas lea dát dehálaš bargu ahte mánát ohppet ja gullet sámegiela . Giella dárbbaša gullot jus gálgá ovdánit. Mii geahččalit sámástit nu olu go lea vejolaš, dadjá Asplund.

Giellačeahpi bargu lea sámástit mánáiguin ja maiddái bargiiguin.

Asplund lea ollen ealáhahkii ja sus lea bargu suoidnemánu 5. beaivve rádjái.

– Mun in joatkke ollesáigge barggus, muhto soaitán oasseáigge barggus joatkit jus lea ruhta mu virgái, dadjá Asplund.

Giellačeahpis lea ávki

Oarje-Romssa ja Nuorta-Nordlándda váhnenvierpmádaga jođiheaddji, Tor Åge Tobiassen, lohká leat giellačeahpis ávkki.

Tor Åge Tobiassen

Oarje-Romssa ja Nuorta-Nordlándda váhnenvierpmádat jođiheaddji, Tor Åge Tobiassen.

Foto: Mathis Eira / NRK

Su boarrásat nieida lei Márkománák mánáidgárddis ovdal go dát giellačeahppivirgi ásahuvvui. Nuorat nieida ges maŋŋil go virgi lea ásahuvvon.

– Nuoramus hállá eanet sámegiela maiddái ruovttus, eanet go maid boarráseamos dahká, lohká Tobiassen.

Sámegiella rašes dilis

Várdobáiki sámi guovddáš dat oamasta Márkománák sámi mánáidgárddi.

– Mii leat guovllus gos sámegiella lea rašes dilis. Dáppe eai leat nu gallis geat sámástit ja lea váttis oažžut giellačehpiid mánáidgárdái, dadjá Ann-Mari Thomassen. Son lea Várdobáikki sámi guovddáža giellaossodaga jođiheaddji.

Ann-Mari Thomassen

DÁHTTU RUĐÁ: Ann-Mari Thomassen dáhtošii ruđaid giellačeahppái Sámediggi bušeahta bokte.

Foto: Mathis Eira / NRK

– Dál mii leat dál ožžon giellačeahpi mánáidgárdái prošeaktaruđaid bokte, muhto mii fertet ohccát jagis jahkái. Dát dagaha eahpečielga dili. Bargi ii ge dieđe leago sus bargu čakčii, dadjá Thomassen.

Thomassen maid lohká sii eai sáhte plánet doarvái bures, ja danne sii háliidit ahte dát livččii fásta poasta Sámedikki bušeahtas.

Oarje-Romssa ja Nuorta-Nordlándda váhnenvierpmádaga jođiheaddji Tor Åge Tobiassen mielas lea heitot jus giellačeahppi virgi loahpahuvvo.

– Dat gal lea suddu go sámegiella orru ovdáneamen ja mánáiguin dat ferte álgit jus giella galgá seailut, dadjá Tobiassen

Tobiassen mielas livččii buorre jus giellačeahppi ruhtaduvvošii njuolga sámediggi bušeahta bokte.

Ii lohpit ruđáid

Sámediggeráđđeláhttu Mikkel Eskil Mikkelsen ii lohpit vuos ruđaid.

– Mii diehtit ahte muhtin sámi mánáidgárddit háliidit sámi giellačehpiid ruhtaduvvot njuolgga Sámedikki bušeahtas, muhto son ii sáhte dál dadjat bidjet go ruđaid dása. Dán ferte dahkat go sámediggeráđđi gieđahallá bušeahtta, lohká Mikkel Eskil Mikkelsen.

– Márkosámi guovllus lea heajut dilli sámegiela ektui, go julev- ja máttasámegiela ektui, dadjá Ann-Mari Thomassen.

Mikkel Eskil Mikkelsen

SÁMEDIGGELÁHTTU: Sámediggeráđiláhttu Mikkel Eskil Mikkelsen.

Foto: Tor Egil Rasmussen / NRK

På norsk

Márkománák barnehage i Skånland i Troms har en samisk språkligmedarbeider som snakker samisk med barna. Stillingen finansieres med prosjektmidler fra år til år. Dette skaper usikkerhet for barnehagen og språkmedarbeideren.

– Vi må få penger til språkmedarbeideren fra en fast post i Sametingets budsjett, slik at det blir mer forutsigbart, sier Ann-Mari Thomassen.

Hun er leder for språkavdelingen ved Várdobáiki samisk senter. Barnehagen eies av det samiske sentret.

Ann-Mari Thomassen

VÁRDOBÁIKI: Ann-Mari Thomassen, leder ved språkavdeling i Várdobáiki samisk senter.

Foto: Mette Ballovara / NRK

Språket i kritisk situasjon

Thomassen sier at nordsamisk språk i området er i en kritisk situasjon. Det er ikke så mange som snakker språket og det er vanskelig å finne samisktalende til å jobbe i barnehagen.

Aud Asplund er samisk språkmedarbeider i barnehagen. Hun har jobb frem til 5. juli. Det er uklart om hun fortsetter i stillingen.

Asplund

SPRÅKMEDARBEIDER: Aud Asplund jobber som samisk språkmedarbeider i Márkománák barnehage.

Foto: Mathis Eira / NRK

Hun mener at det er viktig å ha samisktalende i barnehagen så ungene kan bruke språket daglig og å lære seg samisk.

– Det er viktig at språket blir brukt og høres i barnehagen, sier Asplund.

Styrker det samiske språket

Leder, Tor Åge Tobiassen, i Samisk foreldrenettverk i Sør-Troms og Nordre Nordland forteller at han merker på ungene hans at språkmedarbeider styrker det samiske språket blant ungene.

tobiassen

FORELDRENETTVERK: Tor Åge Tobiassen, leder i Samisk foreldrenettverk i Sør-Troms og Nordre Nordland.

Foto: Mathis Eira / NRK

Den eldste datteren gikk i barnehagen før språkmedarbeideren ble ansatt, mens den yngre er i barnehagen etter ansettelsen.

– Den yngste snakker mer samisk hjemme, enn eldste, forteller Tobiassen.

Tobiassen sier at hvis man skal bevare samisk språk, så må man begynne med ungene. Han syns det er synd hvis språkmedarbeider stillingen blir borte.

Tobiassen er enig med Thomassen at språkmedarbeider stillingen bør finansieres direkte på Sametingets budsjett.

Medlem Sametingsrådet Mikkel Eskil Mikkelsen lover ikke penger direkte fra Sametings budsjett nå. Han sier at sametingsrådet må ta stilling til dette i forbindelse med neste års budsjett.

Mikkel Eskil Mikkelsen

SÁMEDIGGELÁHTTU: Sámediggeráđiláhttu Mikkel Eskil Mikkelsen.

Foto: Tor Egil Rasmussen / NRK