NRK Meny
Normal

Dáhttu buoridit sápmelaččaid gelbbolašvuođa

Boahtteáiggi bargomárkanat čavget ja gáibidit bargiin nanu gelbbolašvuođa. Sápmelaččain leat erenomaš hástalusat dán dáfus. Dát bođii ovdan Romssas Sámedikki ja Máhttodepartemeantta konferánssas, mas geahčadedje mat dárbbuid sámi servodagas leat gelbbolašvuođa nannema hárrái.

Margrethe Marstrøm Svensrud

VOX bargomárkan- ja gelbbolašvuođaossodaga hoavda Margrethe Marstrøm Svensrud dáhttu ráđđehusa ođđa strategiija bokte nannet sápmelaččaid gelbbolašvuođa bargomárkana dáfus.

Foto: Mariela Idivuoma / NRK

– Sámi servodagas leat ollu smávva fitnodagat, main leat unnán návccat. Danin ii leat álo lunddolaš vuoruhit oahpu ja nannet gelbbolašvuođa. Guhkes gaskkat dagahit dávjá ahte lea váddásut ovttasbargat earáiguin ja lágidit kurssaid. Ásahusat, mat lágidit oahpuid, soitet diehtit unnán sámi kultuvrras ja sámi servodaga dárbbuin. Lea stuora hástalus addit sápmelaččaide buori fálaldaga, lohká VOX bargomárkan- ja gelbbolašvuođaossodaga hoavda Margrethe Marstrøm Svensrud.

Norgga ráđđehus lea dál ráhkadeamen ođđa našunála gealbopolitihkalaš strategiija go Norgga álbmoga gelbbolašvuohta ii govčča bargomárkaniid dárbbuid. VOX, nasjonalt fagorgan for kompetansepolitikk, lea ráđđehusas ožžon bargun hábmet dán.

Margrethe Marstrøm Svensrud lohká dehálažžan geahččat gelbbolašvuođa dárbbu maid sámi perspektiivvas. Son sávvá ahte dákkár digaštallan lea álgun buriid doaimmaide, mat bohtet sápmeláččaide ávkin ja ahte dát čalmmustahttá man dehálaš gelbbolašvuođa nannen lea.

Dán jahkái lea VOX juolludan 220 miljon ruvnnu gelbbolašvuođa nannendoaimmaide. Ii oktage dáin leat sámi doaibma. Danin áigot sii boahtte jagi vuoruhit sámi doaimmaid.

– Lea vahát ahte dát ruđat eai leat boahtán ovttage sámi doibmii buorrin. Dán dili mii hálidit dál rievdadit. Sámi álbmot lea dehálaš ulbmiljoavku, man gelbbolašvuođa mii galggašeimmet leat veahkkin nannemin, lohká Marstrøm Svensrud.

Sámediggeráđđi Silje Karine Muotka lea duhtivaš ahte čalmmustahttet sámi dárbbuid. Sápmelaččaid gáibádusat sámi fálaldagaid dáfus, dagahit ahte sámi servodagas lea stuorát dárbu oahppan olbmuide.

– Min álbmogis leat stuorát vuordámušat dál go ovdal. Ođđa buolva gáibida ovdamearkka dihte sámi mánáidgárdefálaldaga, doaktára luhtte sámegiel bálvalusa. Sii eai dohkket ahte dákkár fálaldagat váilot.

Ii leat dušše gielas sáhka

Eai dušše giela dáfus leat stuora dárbbut, muhto maiddái eará surggiin. Mátkeealáhus dárbbaša sámi fágaolbmuid, nu dahká madidái borramušealáhus ja turistaláidesteaddjiide lea maid dárbu. Lea dehálaš ahte mii nannet gelbbolašvuođa jus galgat nagodit dohppet dáid stuora vejolašvuođaid mat gávdnojit, lohká Muotka.

Eva Nordfjell

Eva Nordfjell

Foto: Mariela Idivuoma / NRK

Plaassje boazoeaiggát Eva Nordfjell šattai smiehttagoahtit čovdosiid go boazodoallu ii šat buktán doarvái dietnasa. Son álggahii bearrašiinnis lassidoaimma, biergo- ja turistafitnodaga. Álggos lei dušše okta virgi. Dál guhtta jagi maŋŋil leat fitnodagas 12 bargi ja sisaboahtu lei diibmá lagabui 6 miljon ruvnnu. Son muitalii konferánssa oasseváldiide mot sii dihtomielalaččat leat vuoruhan čađat nannet gelbbolašvuođa iešguđege suorggis. Álggos ii máhttán nu olu fitnodatdoalus.

– Gelbbolašvuohta lea issoras dehálaš. Ii sáhte dušše čohkkát ja vuordit ahte áššit ovdánit. Don fertet ohcat veahki oahppat dan maid it máhte, gulahallat ja oažžut inspirašuvnna earáin, lohká Nordjell.

Norgga ráđđehusa našunála gealbopolitihkalaš strategiija válbmana čakčii. Sámediggeráđis Silje Karine Muotkas leat stuora vuordámušat dasa.

– Livččii hui buorre jus dát strategiija čalmmustahttá sámi dárbbuid ja ahte mii oažžut liigenávccaid čoavdit hástalusaid, ja ahte nagodat dohppet vejolašvuođaid mat gávdnojit.