NRK Meny
Normal

Ballá gielddaovttastahttima čuohcit sámegielfálaldahkii

Deanu sátnejođiheaddji Frank Ingilæ ballá ahte jus Deanu ja Unjárgga gielddaid bákkus ovttastahttet, de dat sáhttá mielddisbuktit heajut sámegielfálaldaga ássiide.

Frank Ingilæ på ordførerkontoret

Deanu sátnejođiheaddji Frank Ingilæ

Foto: Nils Henrik Måsø / NRK

– Ii oktage leat sáhttán dáhkidit ahte mii beassat doalahit goappešat giellaguovddážiid, ja ahte mii boahtteáiggis oažžut giellaruđaid dego livččiimet ain guokte gieldda. Jus dan eat oaččo, de dat mearkkaša ahte ássit ožžot heajut sámi giella- ja kultuvrafálaldaga, ja maiddái dan dáfus ahte oažžut daid sámegielbálvalusaid gielddas maid giellalága bokte galggaše oažžut.

Finnmárkku fylkkamánni Gunnar Kjønnøy lea odne buktán ávžžuha ahte Unjárgga gielda ja Deanu gielda galget ovttastahttojuvvot. Ii goabbáge sátnejođiheaddji liiko ávžžuhussii.

– Mun in liiko ahte fylkkamánni ii vuhtiiváldde dan maid gielddastivrrat ja álbmot jienastemiid bokte leat cealkán, lohká Deanu sátnejođiheaddji Frank Ingilæ

Deanu gielda ja Unjárgga gielda

Finnmárkku fylkkamánni Gunnar Kjønnøy ávžžuha ahte Unjárgga gielda ja Deanu gielda galget ovttastahttojuvvot.

Foto: NRK

– Olbmot duhtavaččat dálá bálvalusain

Unjárgga sátnejođiheaddji Knut Store ii suorgan go gullá fylkkamánni ávžžuhusa, muhto son ii liiko gal dasa maid gullá.

– Dát lea dušše ávžžuhus dahje neava fylkkamánni bealis, muittuha son.

Fylkamánni oaivvilda ahte dát ovttastahttin mielddisbuvttášii buoret bálvalusaid gielddaide ja ahte nu šattašii buoret dilli ássiide. Unjárgga sátnejođiheaddji ii ipmir manne fylkkamánni jáhkká dán mielddisbuktit buoret bálvalusaid.

– Leat leamaš guokte oaiviliskkadeami mas álbmot lea dadjan ahte leat buorit bálvalusat Unjárgga gielddas. Danne in ádde go fylkkamánni lohká ahte Unjárgga gielda ii nagot lágidit bálvalusaid olbmuide. Dál lea mis bargu čájehit Stuoradiggái ja ráđđehussii ahte mii nagodit lágidit bálvalusaid olbmuide.

Store lohká diehtán man guvlui háliidit Unjárgga gieldda, muhto lohká gielddas leamaš buriid proseassaid, main leat váldán olbmuid fárrui ja guldalan sin. Unjárgga gielda leage čađahan álbmotjienasteami mas boahtá ovdan ahte álbmot ii hálit ovttastahttojuvvot , muhto jus bákkus fertejit, de jienastii stuora eanetlohku dan ahte sii háliidit Mátta-Várjjagiin ovttastahttot. Deanu gielddain háliidii unnitlohku ovttastahttot.

Knut Inge Store

Unjárgga sátnejođiheaddji Knut Store

Foto: Máret Biret Sárá Oskal / NRK

– Šattaše hirbmat stuora gaskkat

Fylkkamánni čujuha dasa ahte Unjárgga guovddážis lea dušše 15 kilomehtara Deanu guovddážii, ja oaivvilda ahte ovttastahttin nannešivččii sámi identitehta, kultuvrra ja giellaovdáneami. Deanu sátnejođiheaddji ii mieđa buorren ássiide jus gielddat ovttastahttojuvvojit, go Deanu ja Unjárgga gielda šattašii Norgga nubbin stuorámus gieldan.

– Deanu gielda lea doarvái stuoris nu movt dál lea, areála dáfus. Min gielddas šattaše hirbmat stuora gaskkat, jus min gielddaid časket oktii, ja dat ii leat buorre olbmuide. Dan dihte jáhkán maid ahte olbmot leat vástidan nie dain oaiviliskkademiin mat mis leat leamaš, lohká Store.

Vaikko gielddaid guovddážiid gaskkas ii leatge nu stuora gaska, de lea goitge dát maid váttisvuohtan gielddaide, čilge Deanu sátnejođiheaddji Frank Ingilæ.

– Eanaš gielddaássit eai oro gielddaguovddážiin. Deanus orru dušše njealjádasoassi Deanu šaldis, ja Unjárggas orru várra unnit go njealjádasoassi Vuonnabađas.

Ii jáhke bágget

Fylkamanni ávžžuhus ii leat go ráđđeaddi ávžžuhus. Stuoradiggi galgá boahtte jagi mearridit dán ášši.

Deanu sátnejođiheaddjis lea jáhkku ahte Stuoradiggi ii bágge gielddaid ovttastahttit, go juo ovdal lea daddjon ahte gielddat galget ieža miehtat ovttastahttimii.

– Lean oalle sihkar ahte Stuoradiggi čuovvu dan ahte gielddaidovttastahttimis ferte lea eaktodáhtolašvuohta gielddaid bealis, lohká Ingilæ.

19 gielddas 15 gildii

Fylkamanni lea maid ávžžuhan ovttastahttit Álttá ja Láhpi suohkana Finnmárkkus ja doarju Romssa ávžžuhusa maiddái Návvuona suohkana ovttastahttit Álttáin ja Láhpiin.

Dasa lassin son ávžžuha Davvesiidda gieldda ja Gáŋgaviikka gieldda Čorgašis ovttastahttit. Hammerfeasta ja Fálesnuori gielddat leat juo miehtan ovttastahttojuvvot.

Dáiguin ovttastahttimiiguin šattaše Finnmárkkus 15 gieldda, eaige 19 gieldda nu go leat dál.