NRK Meny
Normal

Adveantakaleandar 14.12.16: Hálmmain njuikut

Dán jagi adveantakalenandara lea Beate Heide buvttadan NRK Sápmái.

Hálmmain njuikut
Foto: Beate Heide

Sverresborgas (Trøndelága álbmotmuseas) barget ollu čeahpes gaskkusteaddjit. Daniel lea okta sis, ja son muitalii hálmma mearkkašumi birra áiggis ovdal kristtalašvuođa. Dat mii eanemusat hirpmástuhtii, lei ahte dát dološ dábit ledje čuvvon min gitta iežamet áigái.

Šaddadit gortniid lea boanddaid deháleamos doaibma, ja sihkkarastin dihte maŋit jagi šattu lei dehálaš oaffaruštit ipmiliidda duhtadan dihte sin. Boanda vurkii dan vuosttaš gortni man čuohpai ja ráhkadii gihpu. Dán gihpu giddii soabbái. Juovlaruohttaiđida viegai son šilljui, ja dearpalii soappi eatnamii - ovdal doamihii sisa ja njulgestaga govččai buot luŋkkáid. Hálbmagovvosat, nu mo heasttat ja násttit, heŋgejuvvo buot glásaide suddjen dihte åsgårsreia vuostá mii stuibmidii ovdal juovllaid. Dan jagáš hálbmašaddu lei gilvojuvvon láhttái, ja doppe ođđe dálu olbmot. Seaŋggat gulle dálu ovdalaš ássiide geat dál ledje jápmán. Beaŋkkas stobus čohkkái hálbmaalmmái gárvvohuvvon dábálaš biktasiiguin, ja sus lei viesu buoremus borramuš ja juhkamuš iežas njuni ovddas. Sutnje galggai addot juoga ođđa juohke beaivvi juovllain.

Adveantakaleandar joavku
Foto: Beate Heide

Lei dehálaš verddestallat juovlagáiccain. Jus dat bunnihii, de dat guččai vullii ja luhčii bohcceráigge vulos nu ahte suohkat mii lei heŋgejuvvon vuššot billašuvai. Dálveriemuin ávvudedje juovllaid nu sakka, ahte girku áiggi mielde dubmegođii hálbmaviesuid. Olbmot geat fieradedje suinniid siste gárihuvvan sihke vuolain ja buoiddes borramušain, sáhtte maiddá hutkat eará nuoskivuođaid. Dasa lassin lei buollinvárra go dáluide ledje lebbejuvvon hálmmat.

Go Norgga Álbmotmusea lei mátkkošteamen 1930:s gávdne sii hálbmaalbmá man hálahedje boandda sidjiide addit. Eai lean joavdan ruovttuluotta Osloi ge ovdal bođii reive boanddas ahte gáđai. Mo dál galggai mannat šattuin? Lei nu ahte buot hálmmat galge buldot loahpážiin, vai fápmu manai ruovttuluotta gieddái. Almmái ii ožžon ruovttuluotta iežas hálbmaalbmá, ii ge leat diehtu mo šattuin manai.