NRK Meny
Normal

Adveantakaleandar 09.12.16: Juoigat ráhkisvuođain

Dán jagi adveantakalenandara lea Beate Heide buvttadan NRK Sápmái.

Juoigat ráhkisvuođain
Foto: Beate Heide

Dihtetgo ahte luođis leat ruohttasat gitta sámi ruovdeáigái? Ja ahte dat gullá njálmmálaš máinnastanárbevirrui? It? Ii, eat mii oahpa nu ollu sámi kultuvrra birra skuvllas. Lea dávjá kapihtal man badjel njuikejuvvo. Guovdageainnus lei gitta 1989 rádjai lobiheapme juoigat skuvllas. Lei bázahus dáruiduhttimis, gos girku oaidnu lei ahte sápmelaččat ledje biru álbmot, ja meavrresgárri lei mainna sáhtii oažžut oktavuođa biruin. Dát vulggii noaiddi rollas go son, nu mo lea muitaluvvon, sáhtii meavrresgáriin bidjat iežas gievvundillái.

Joavku gii čuojaha adveantakaleandaris
Foto: Beate heide

Dál lea luohti árvvus atnun dehálaš kulturguoddin, nu lea buot eamiálbmogiin musihkalaš gaskkustanvuohki mii sulastahttá luđiin. Luohti geavahuvvo govvet olbmo, ealli dahje báikki. Danne ii juoigga gean ge birra, muhto juoigá sin, ja dalle lea sáhka das ahte ovdanbuktá dan mii lea erenoamán dan olbmos, eallis dahje báikkis. Olusat ožžot luođi go riegádit. Lea luohti man bearaš dovdá. Go muhttin jápmá de sáhttá luohti leat ožžon máŋga ođđa nuohta, go dat galgá govvidit maiddá eallima man lea eallán.

Luođis sáhttet leat smávva muitalusat, luovos sánit dahje dušše šuoŋat. Dolin viidásatfievrriduvvo árbevirolaš luođit nu mo myhtat, cukcasat ja máidnasat; juoga man dollagáttis dahke.

Luohti jaskkodahttá sihke elliid ja olbmuid. Máŋgasat juiget ellui go lea mášoheapme ja váccuid alde, ja váhnemat juiget mánáideaset vai jaskkodit go lea nohkkanáigi. Luođis leat oasit buot dovdduin, ráhkisvuođas vaššái.

Son guhte lohkka samegillii adveanttaraiddu
Foto: Privat

Okta lea sihkar, luohti čatná sápmelaččaid oktii ja addá gullevašvuođa, vaikke dán áiggi ii gullo nu dávjá go ovdal. Lea čájehuvvon ahte lea stuorra fápmu deaivvadit luđiin, dat čatná álbmoga mii lea vásihan garra dáruiduhttima. Davvi universitehtas lea oahppofálaldat musihkas man namma lea "Luohti vuolggasadjin", ja mii oaidnit luođi dávjjit sihke Grand Prix:s ja eará dehálaš kulturdáhpáhusain.

Sáhttá soaitá lohkat ahte luohti gaskkusta ráhkisvuođa min sámi ruohttasiidda. Mii juoigat - ráhkisvuođain