NRK Meny
Normal

Čiegadii ahte lea sápmelaš

Unohis dáhpáhusaid geažil heittii Irja Sofie sámegieloahpahusas skuvllas. Muhto 15-jahkásažžan mearridii son čájehit buohkaide man rámis son lea sápmelažžan.

Skjulte sin samiske identitet

Irja Sofie ja sámedikkipresideantta Vibeke Larsen Studio Sámis.

18-jahkásaš Irja Sofie Fossbakk Lindvall lea Gáivuotnalaš. Muhto su bearaš fárrii Tromsii gos Irja Sofie vácci skuvlla. Doppe gárttai son vásihit olu unohis dáhpáhusaid iežas sámevuođa geažil.

Ii oahppán sámegiela

Irja Sofie muitala «Studio Sámis» movt son hárddáhalai eará ohppiide iežas sámeduogáža dihte. Loahpas son ii šat nagodan mannat sámegieloahpahussii seammás go earát manne duiskagiela oahppat. Irja Sofie heittii sámegieloahpahusas.

– Go moai vieljain manaime sámegieloahpahussii, de gulaime dávjá «der går saman til samisk undervisning». Moai maid olgguštuvvuime olu dušše dan dihte go leimme sápmelaččat, muitala Irja Sofie Studio Sámis.

Irja Sofie guossin Studio Sámis

Irja Sofia muitala movt son hárddáhalai skuvllas dan dihte go lea sápmelaš.

Foto: Tanja Linnea Eriksen Norbye

Unohis kommentárat eará ohppiiguin čuhce loahpas garrasit Irja Sofii.

– Mun in šat háliidan leat sápmelaš, mun in háliidan šat gullat daid váivves kommentáraid, nu ahte mun heiten mannamis sámegieloahpahussii, čilge Irja Sofie.

Diehtemeahttunvuohta sápmelaččaid birra

Irja Sofie maid muitala ahte son dávjá fertii vástidit ártegis gažaldagaide.

– Leat go dus bohccot, máhtát go don juoigat? Die ledje jearaldagat maid ožžon dávjá. Iešalddis ii leat boastut go olbmot jearahit sápmelaččaid birra. Dat dušše čájeha man unnán olbmot Norggas ohppet sápmelaččaid birra. Muhto munnje šattai lossadin ovttat ládje čilget daid seammá áššiid birra, muitala Irja Sofie.

Čájehišgođii sámevuođaset

Go Irja Sofie dedvdii 15-jagi, de son mearrida ahte ii oktage galgga šat nagodit duolbmut su dušše dan dihte go lea sápmelaš. Son muitališgođii buohkaide ahte lea sápmelaš.

– Go olbmot láveje mus jearrat ahte lean go sápmelaš, de lávejin vástidit ahte lean veaháš sápmelaš. Muhto dál dajan nu movt lea, mun lean sápmelaš, moddjá Irja Sofie.

Dál eai šat čuoza sutnje gažaldagat maid olbmot jerret iežaset diehtemeahttunvuođaset geažil.

– Dál mun vástidan albma ládje, go mun dieđan olbmot jerret dan dihte go eai dieđe sápmelaččaid birra.

Gávtti goarrume

Irja Sofie lea maid dál goarrume alcces gávtti mainna áigu čiŋadit sámeálbmotbeaivve.

– Dá lea mu vuosttaš gákti maid ieš goarun. Go mun ieš čájehan buohkaide ahte lean rámis sápmelažžan, de eai sáhte sii fuotnut mu sámevuođa. Nie jurddašan mun, dadjá Irja Sofie.

Geahča olles jearahallama suinna «Studio Sápmi» prográmmas dáppe.

Prográmma maid oidno NRK1 gaskavahkkuid diibmu 2315.