NRK Meny
Normal

"Šlattarin" lohká árvvoštalli bihtá

Beaivváš Sámi teáhter ja Ruska Ensemle leat dál čájehallan teáherbihtá Áillohaš - Auringon poika/Beaivvi bárdni/Solens sønn". Geahččit sihke rámidit ja láitet dán teáhterbihtá.

«Aillohas» solens sønn
Foto: Nico Backström

Per Kristian Olsen

Per Kristian Olsen

Foto: Anne Olli

NRK Tromssa kulturjournalistta Per Kristian Olsen lea garrasit cuiggodan teáhterbihttá. Son lohká dán njulgestaga leat gielisin. Danne go dás boahta hui olu ovdan Áillohačča bearrašis ja alddis Áillohaččas.

Gilvet heajos sága Áillohaččas

Olsen lohká erenoamáš heittohin dan go čájáhusas boahtá ovdan dat ahte Áillohaš mahkáš áigguid iešdahtos sorbmet iežas biilalihkohisvuođas, mas son lei 1996:s. Olsen oaivvilda ahte dán ii sáhte oktage duođaštit leat duohtan. Iige gostige leat beaggán ahte Áillohaš lei dakkáraš gii iežas vikkai heakkahuhttit.

Seammás lohká Per Kristian Olsen leat imašlažžan dat manne Áillohačča lagaš bearaš maid heahppášuvvui dán bihtas. Danne go bihtás bođii maid ovdan ahte Áillohačča oabbá ja eadni háissuiga alkoholas go finaiga Áillohačča oaidnimin buohcceviesus.

Olsen ii loga dán šat leat dáiddan, baicce unohis sáhkan mii bávččagahtta Áillohačča lagašolbmuid. Dán lohká son leat njulgestága golgosáhkan, šlattarin.

Dutki gal lohká dán leat dáiddan

Marjut Aikio

Marjut Aikio

Foto: Matti Aikio

Dutki Marjut Áikio lea moddii oaidnán teáhterbihtá "Áillohaš - Auringon poika/Beaivvi bárdni/Solens sønn". Son gal imáštalla manne dát NRK journalistta lohká teáhterbihtá leat gielisin. Teáhter han lea dáidda, lohká dutki, danne sáhttá dan muitalit justa mo dan hálidaš. (Jearahallan vuolimusas).

Dažas eai dáidde diehtit olus Áillohaččas

Marjut Aikio imaštalla man unnán olbmot dihtet Áillohačča eallimis. Son muitala ahte Áillohaččas lea čállojuvvon ollu Suomas. Vuosttaš heave juo 1952:s, dalle go Áillohačča oabbá náitalii. Dalle čállui magasiidna ártihkkal, mii maŋŋleis lea almmustuvvan girjiin 1970-logus.

Dát almmái gii čálii Áillohačča oappá heajastallamiin, son lei dalá Suoma stáhtaministtár ja maŋŋilis Suoma presideanta, Urho Keleva Kekkonen. Marjut Aikio muitala su lean čeahpes girječállin ja lei maid čeahpes juristta. Son dat čálii Áillohačča oappás gii 17 jahkásaččan náitalii, son lei ieš daid heajain.

Aikio čállá girjji Áillohaččas

Iežas ii loga hálidit muitalit mas son čállá girjjis Áillohačča birra, muhto das lea olu sáhka Áillohaččas nu go son lei.

Marjut Aikio imaštalla norgalaččaid, go sii eai dovdda Áillohačča eará go nástin, son han lei guhká juo eallán ovdal go Norgii bođii. Eai norgalaččat daidde diehtit dađi eanet Áillohačča eallimis, danne dat muhtimat čállet garra sániid das ahte teáhterbihtás leat olu giellásat, loahpaha Marjut Aikio.

Girječálli ges rámida teáherbihta

Rauni Magga Lukkari har skrevet "En lykkens mann".

Rauni Magga Lukkari

Foto: Dan Robert Larsen / NRK

Girječálli Rauni Magga Lukkari muitala iežas dovdan Áillohačča 1964 rájes. Songe lea oaidnán teáhterbihtá "Áillohaš - Auringon poika/Beaivvi bárdni/Solens sønn". Son rámida bihtá, iige loga das gullan makkárge giellásiid. Son lohká čálli sáhttit hábmet teáhterbihtá nu go ieš hálidaš, danne go dat lea dáidda.