NRK Meny
Normal

– Galggašedje ovdamunit go válljejit sámegiela vuosttašgiellan

Dan oaivvilda Guovdageainnu sátnejođiheaddji Johan Vasaras.

Johan Vasara

Guovdageainnu sátnejođiheaddji Johan Vasara ballá sámegiela stáhtusa gahččat.

Foto: Jenna Rasmus / NRK

Sus lea áddejupmi dasa ahte oahppit válljejit sámegiela nubbigiellan jus das geahppaseappot fidnejit buoret árvosániid, muhto ballá váikkuhusain jus nuorat ná geahččalit olahit buoret bohtosiid.

– Mun balan goit dán vuosttažettiin das ahte áiggi badjel dat njeaidá dan stáhtusa sámegielas ja dan gelbbolašvuođa dási mii gielas lea. Mii diehttit ovdalaččas ja earenoamážit mii oaidnit suohkana bealis man váttis lea háhkat dohkálaš formálalaš sámegiel gelbbolašvuođa, dadjá Vasara.

Válljii sámegiela nubbigiellan

Sámegielat joatkkaskuvlaoahppi Per Henrik Sara rievdadii sámegiella vuosttašgielas sámegiella nubbigiellan vai oažžu buoret árvosáni fágas.

Sámi eriin alit oahpuide, nugo doavttirohppui eai sirre sámegiel vuosttáš- ja nubbingielagiid. Sii gehččet geas lea buoremus árvosátni ja dan vuođul válljejit gii beassá lohkát doavttirin.

Sara guhte lonuhii nubbigillii, ávžžuha Sámedikki nuppástuhttit njuolggadusaid.

Guovdageainnu sátnejođiheaddji Johan Vasara oaivvilda ahte lea buorre molssaeaktu daidda geain ii leat sámegiella eatnigiella, muhto seammás ballá son das ahte dat njuolggadusat mat gusket sámegielagiidda várrejuvvon sajiide sáhttet oalát goddit ohppiid movtta lohkat sámegiela vuosttašgiellan go das eai leat makkárge ovdamunit.

– Mun gal evttohivččen ahte boahtá sadjái dakkár sierra «rušpi» vuosttašgielagiidda, mii addá ovdamearkka dihtii čiekŋudančuoggá, nu go mii diehttit ahte amasgiellafágain ja reálafágain ožžot joatkkaskuvllas. Dat livččii kánske movttiidahttit válljet sámegiela vuosttašgiellan, dadjá Vasara.

Dárbu geahččat obbalaččat

Norgga Sámediggepresideanta Aili Keskitalo oaidná makkár hástalus ja váttisvuohta dát lea sámegielfága ja ovdánahttima dáfus. Muhto dadjá ahte dál eai dieđe man stuorra váttisvuohta dát lea.

Aili Keskitalo

Sámediggepresideanta Aili Keskitalo muitala ahte oahppit geain sámegiella lea vuosttašgiella joatkkaskuvllas, ožžot stuorát stipeandda Sámedikkis.

Foto: Dan Robert Larsen / NRK

– Mii eat dieđe man olu ohppiid birra lea sáhka, geat dahket dákkár válljejumiid, dadjá Keskitalo.

Son muitala ahte Sámedikki bealis leat geahččalan bargat áššiin nu ahte sis lea stipeanda mainna movttiidahttet joatkkaskuvlaohppiid geat lohket sámegiela ja stipeanda sturrodat boahtá das, man dásis giela lohket.

Nu ahte sii geat lohket vuosttášgiellan sámegiela ožžot stuorát stipeandda go sii gean dat lea nubbi- dahje amasgiellan.

– Muhto mun oainnán čielgasit ahte lea dárbu geahččat obbalaččat dan láhkavuođu ja –ásahusa mat stivrejit earret eará sámegieloahpahusa vuođđoskuvllas ja joatkkaskuvllas, lohká Keskitalo ja lasihan ahte sii leat Sámedikki bealis gergosat loktet fas dán ášši.