NAV-sjef lova rask hjelp – no må han beklage

Nav-sjef lova ekspressbehandling for ofra etter trygdeskandalen. Men då Nav-klienten sin advokat tok kontakt, fekk ho beskjed om å sende eit brev i posten.

Magne Fladby, leder for innsatsteamet som jobber med EØS-sakene

Magne Fladby, leiar for innsatsteamet som jobbar med EØS-sakene skal rydde opp.

Foto: ASTRID RANDEN / NRK

På torsdag sa sjef for innsatsteamet for Eøs-saker i Nav Magne Fladby dette til NRK:

– Om folk tek kontakt med oss fordi dei er i ein vanskeleg situasjon, kan me prioritere slik at saka blir behandla på veldig kort tid, det er snakk om ein dag eller to, sa Fladby.

Han fortalde også at dei har lagt om rutinane og telefonsystemet slik at det skal bli enklare å kome fram til dei rette personane i innsatsteamet.

Hvem har trygdeskandalen rammet og hvilke feil er gjort? NRKs Astrid Randen forklarer.

Kven har trygdeskandalen ramma og hvilke feil er gjort? NRKs Astrid Randen forklarer.

Nav: – Opererer ikkje med e-post

Då advokat Maria Kamal i Myhre advokatfirma høyrde dette på radioen, tok ho kontakt på vegner av sin klient fredag. Men det var vanskeleg å oppnå kontakt på telefon.

Maria Kamal, advokatfullmektig

Advokatfullmektig Maria Kamal fekk beskjed frå Nav om å sende brev i posten.

Foto: Astrid Randen / NRK

– Eg ringde Nav og spurde om å kome i kontakt med nokon i innsatsteamet. Men fekk til svar at dei ikkje har noko telefonkø-system i dag, seier Kamal.

På sentralbordet hadde dei ingen dei kunne sette henne over til.

– Eg spurde om eg kunne sende ein e-post til innsatsteamet, men fekk beskjed om at Nav ikkje opererer med e-post. Dei sa dei kunne ta imot beskjed, eller at eg kunne sende eit brev i posten, seier ho.

NRK forklarer

Kva er trygdeskandalen?

for svar

Ei rekke nordmenn er straffa fordi dei fekk støtte frå Nav medan dei var i utlandet.

Minst 80 er dømt i retten. Minst 2400 saker er feilbehandla. Dette er trygdeskandalen. 

Kven er ramma?

Dei som har fått sjukepengar, arbeidsavklaringspengar eller pleiepengar - og som reiste til andre europeiske land.

Kva er feilen?

Nav stilte krav om at dei som fekk slik støtte måtte opphalde seg på norsk jord. Men EØS-avtalen slår fast at alle kan bevege seg fritt.

Kven har gjort feil?

Mange. Nav, regjeringa, domstolane, Stortinget, politi og påtalemakt har alle hatt feil forståing av reglane. 

Kor lenge har det pågått?

Reglane har vore tolka feil sidan det kom eit nytt EU-regelverk i 2012. Kanskje var det gjort feil også før det.

Kva skjer no?

Alle sakene blir gjennomgått. Dei som er ramma ventar på å få pengane tilbake. Eit granskingsutval skal finne ut korleis det kunne skje.

Betalingsmerknad

Saka gjeld ei kvinne som fekk krav om å betale tilbake 305.000 kroner etter å ha reist til eit EU-land medan ho tok imot arbeidsavklaringspengar. Ho skulle ha møtt i retten i vinter, men etter at trygdeskandalen blei rulla opp, blei rettssaka avlyst. Men det blei ikkje betalingsmerknaden hennar.

Med betalingsmerknad får du verken bustadlån eller kredittkort. Du kan også bli nekta å kjøpe forsikring, abonnere på mobiltelefon, breiband eller straum.

Den vaksne kvinna NRK har snakket med måtte opprette telefonabonnement i faren sitt namn. Ho får heller ikkje tatt opp lån til firmaet ho har starta.

I dag kunne NRK fortelje at det er betalingsmerknad i rundt 200 av sakene som Nav no skal behandle på nytt.

Både Nav og Skattedirektoratet har avvist det er mogleg å slette betalingsmerknadene medan dei behandlar sakene.

Beklagar

– Det er sterkt beklageleg at vedkomande blei bede om å sende eit brev. Dette skulle ikkje skjedd. Førespurnad på telefon skulle ha vore tilstrekkeleg, skriv Fladby fredag ettermiddag i ein e-post til NRK.

No har dei teke kontakt med kvinna for å orsake og seier dei startar behandlinga av saka hennar i dag. Advokatfullmektig Kamal er nøgd med at Nav no startar å behandle saka.

– Dette skjer jo etter at Nav blei kontakta av NRK. Det syns eg ikkje noko om. Kva med alle dei andre som slit med å kome i kontakt med Nav, undrar Kamal.

Ekstra innsats

No set Nav også opp farta for å få slette fleire hundre uriktige betalingsmerknader.

– Vi har allereie behandla rundt ein tredel av sakene på lista. Vi vil no auke saksbehandlingskapasiteten noko, for å kunne behandle dei resterande sakene med betalingsmerknad raskast mogleg. Truleg vil me kunne behandle sakene innan cirka to veker, opplyser Fladby til NTB.

Feil praksis av EUs trygdeforordning

Ei oversikt over brev og møter mellom Arbeids- og sosialdepartementet og Nav i forbindelse med trygdeskandalen.

  • 27. november 2018
    Blir orientert

    Nav gir Arbeids- og sosialdepartementet ei foreløpig orientering om brevet Trygderetten sende 19. november om feil praktisering av EUs trygdeforordning.

  • 18. desember 2018
    Saker sett på vent

    Alle klagesaker om fleire korte opphald i EØS-området blir sette på vent medan ein prøver å forstå regelverket.

  • 20. desember 2018
    Brev frå Nav

    Departementet blir formelt orientert om at Trygderetten vurderer å sende spørsmål om korleis Nav praktiserer artikkel 21 i EUs trygdeforordning til EFTA-domstolen.

  • 18. januar 2019
    Møte mellom Nav og departementet

    Nav orienterer Arbeids- og sosialdepartementet om saka i eit møte.

  • 24. januar 2019
    Brevveksling mellom Nav og departementet

    Arbeids- og sosialdepartementet sender eit brev til Nav der dei ber direktoratet gjer greie for praksisen til etaten og vurdere om forståinga av artikkel 21 er i tråd med forordninga. Same dag sender Nav eit brev til departementet der dei skriv at dei vil gjere endringar i korleis dei tolkar artikkel 21 i framtida.

  • 22. februar 2019
    Uformell kontakt

    Arbeids- og sosialdepartementet sender ein e-post til Nav for å orientere om at det kjem eit brev i mars.

  • 25. februar 2019
    Set saker på vent

    Den delen av Nav som jobbar med å avdekke og anmelde trygdesvindel seier at dei set saker med nordmenn som har vore på korte opphald i EØS-området på vent.

  • 5. mars 2019
    Departementet sender brev

    Arbeids- og sosialdepartementet sender eit brev til Nav der dei gir tilslutning til den nye praksisen som går ut på at ein ikkje skal stanse eller avslå støtte når nordmenn er midlertidig i eit anna EØS-land.

  • 14. mars 2019
    Ny praksis

    Dei tilsette i Nav får beskjed om den nye praksisen, og blir bedne om å setje saker der støtte blir kravd tilbake på vent.

  • 23. april 2019
    Siste politimelding

    Nav sender den siste politimeldinga om trygdesvindel basert på gammal praksis til påtalemakta. Denne blei kjent for Arbeids- og sosialdepartementet først 25. oktober 2019.

  • 21. juni 2019
    Brev frå Nav

    Nav sender eit brev til Arbeids- og sosialdepartementet om korleis dei har endra praksis for ulike typar støtte.

  • 30. august 2019
    E-post frå Nav

    Nav sender ein e-post til Arbeids- og sosialdepartementet der dei orienterer om at feiltolkinga kan omfatte fleire saker enn det ein har trudd tidlegare. I den interne gjennomgangen i Nav kjem det fram at artikkel 21 heller ikkje har vore vurdert ved lengre midlertidige opphald i andre EØS-land.

  • 2. september 2019
    Nav ber om møte

    I ein e-post frå Nav skriv dei at dei treng eit møte med Arbeids- og sosialdepartementet. Departementet får for første gong vite at folk kan ha sona i fengsel på grunn av feil praksis av regelverket.

  • 13. september 2019
    Møte mellom Nav og departementet

    Nav orienterer Arbeids- og sosialdepartementet om status i saka. Men dei var framleis usikker på om lova var brukt feil, og seier dei vil be påtalemakta om pågåande saker lbir sett på vent.

  • 16. september 2019
    Siste rettssak

    Den siste saka som er basert den gamle tolkinga av lova går for retten.

  • 17. - 19. september 2019
    Brev til politiet

    Nav sender brev til alle politidistrikta der dei ber om at saker som er melde, men der det ikkje er teke ut tiltale, blir sette på vent.

  • 26. september 2019
    Kontakt med Riksadvokaten

    Nav har ein uformell kontakt med Riksadvokatembetet om saka. Riksadvokaten får det formelle varselet om feilen i oktober.

  • 18. - 25. oktober 2019
    Møter mellom Nav og departementet

    Mellom 18. og 25. oktober har Nav og Arbeids- og sosialdepartementet tre møter for å få ei avklaring på korleis lovverket skal tolkast. På det siste møtet deltek Nav-direktør Sigrid Vågeng og arbeids- og sosialminister Anniken Hauglie.

  • 27. oktober 2019
    Brev frå Nav

    I eit brev Nav har sendt til Arbeids- og sosialdepartementet konkluderer dei med at tidelegare lovtolking av forordninga ikkje har vore rett, uavhengig av lengda på opphaldet.

  • 28. oktober 2019
    Brev frå Trygderetten

    Trygderetten sender eit brev til Arbeids- og sosialdepartementet der dei gjer greie for sakene dei har behandla etter at forordninga blei sett i kraft i 2012.

  • 29. oktober 2019
    Brev frå departementet

    Arbeids- og sosialdepartementet sender brev til Nav der dei orienterer om korleis dei skal følge opp saka for å rette opp i dei feila som er gjort.

  • 4. november 2019
    Brev frå ESA

    ESA sender eit brev til Arbeids- og sosialdepartementet der dei ber om ei utgreiing av tolkinga av artikkel 21 i EUs trygdeforordning, og korleis denne er praktisert.

  • 5. november 2019
    Stortinget blir orientert

    Arbeids- og sosialminister Anniken Hauglie orienterer Stortinget om trygdeskandalen. Ho varslar også ei ekstern gransking av det som har skjedd.

  • 8. november 2019
    Granskingsutval

    Professor i Europa-rett ved UiO, Finn Arnesen, skal lede et granskingsutval på sju personar som skal finne ut korleis reglene kunne bli tolka feil.

  • 19. november 2019
    Visste om straffesaker

    I et brev frå arbeids- og sosialminister Anniken Hauglie til Stortingets kontroll- og konstitusjonskomiteen kommer det frem at Nav allerede i februar var klar over at trygdeskandalen omfatta straffesaker.

  • 25. november
    Raudt fremmer mistillit

    Raudt-leder Bjørnar Moxnes gjør det klart at partiet fremmer mistillitsforslag mot Anniken Hauglie. Når Stortinget stemmer over forslaget 27. november, er det berre Moxnes som stemmer for.

  • 28. november 2019
    Ber alle statsrådar gjennomgå

    Statsminister Erna Solberg ber alle statsrådane i regjeringa om å gå gjennom sine departement og underliggande etatar for å sjekke om de har tolka EØS-regelverket galt.

  • 4. desember 2019
    Ytelsesdirektør i Nav går av

    Kjersti Monland går av som ytelsesdirektør etter trygdeskandalen. Bjørn Lien, daverande direktør for Nav Innlandet, overtek etter Monland.

  • 5. desember 2019
    Brev hamna i skuff

    I eit brev som blei sendt frå Nav til Arbeids- og sosialdepartementet i juni 2018, men som først blei oversendt Stortinget nå, drøftar Nav forholdet mellom norsk lov og EUs trygdeforordning artikkel 21. Nav ber om ei tilbakemelding på sin tolking og praksis, men brevet blir i staden liggjande i ein skuff. – Eg beklagar overfor dei som er råka, seier Anniken Hauglie.

  • 17. desember 2019
    Opprettar ny nemnd

    Statsminister Erna Solberg seier på si halvårlege pressekonferanse at regjeringa opprettar ei ny nemnd som skal behandle eventuelle klager på erstatningskrav som spring ut av saka.

  • 6. januar 2020
    Minst 78 personar feilaktig dømde

    Ei ny oversikt frå Setteriksadvokaten viser at 78 personar truleg er feilaktig dømde i trygdeskandalen. Samstundes opplyser han at talet kan vere høgare.

AKTUELT NÅ

SISTE NYTT

Siste meldinger