Hopp til innhold

Har sendt rundt 24 millionar digitale flygeblad til Russland

Norske Fabian vil hjelpa innbyggjarar i Russland til å få tilgang til uavhengig informasjon om krigen i Ukraina.

Fabian med PC

DIGITALT FLYGEBLAD: Fabian har vore med å laga denne nettsida, der folk har moglegheit til å senda ein ferdigskriven e-post til russiske mottakarar.

Foto: Fabian

Russiske myndigheiter har stengd tilgangen til fleire sosiale medium, samt dei fleste uavhengige nyheitskanalane i Russland.

4. mars vedtok den russiske Dumaen ei lov om gjer det mogleg å straffa folk med 15 års fengsel viss dei kjem med «feil informasjon» om det som skjer i Ukraina.

Som eit mottiltak, har både privatpersonar og hackargrupper gått kreativt til verks for å sabotera russiske myndigheiter si framstilling av krigen.

Ein av dei er den norske it-konsulenten Fabian (49).

NRK kjenner identiteten til Fabian, men han ønsker ikkje å stå fram med fullt namn.

– Det er viktig for meg at folk kan danna seg sitt eige bilete.

Les også Russarar om sensuren: – Me er ikkje dumme, me finn informasjon om kva som skjer

En soldat fra det ukrainske forsvaret ser på ødeleggelsene etter bombeangrep i Ukrainas nest størst by, Kharkiv.

Har sendt ut rundt 24 millionar e-postar

«Kjære ven. Eg skriv til deg for å uttrykka mi bekymring for den sikre framtida til våre barn på denne planeten. Mesteparten av verda har fordømd Putin sin invasjon av Ukraina.»

Slik startar e-posten som er blitt sendt til russiske e-postmottakarar fleire millionar gonger. I emnefeltet står det «Eg er ikkje din fienden» på både engelsk og russisk.

It-konsulenten var med på å oppretta ei nettside der folk kan senda eit slags digitalt flygeblad til opptil 150 russiske e-postadresser på ei og same tid.

Nettsida som Fabian var med å oppretta. Øvst på sida står det: "Vær så snill å hjelp å stoppa den russiske invasjonen av Ukraina!". I brødteksten står det: "Send ein epost til russarar og spør dei om å opna auga deira for krigen som pågår. Denne tenesta sender epostar frå deg personleg til 1-150 mottakarar om gongen (standard er 100). Trykk 'Opne i e-postklient'-knappen så opnar epostklienten din seg. E-postklienten din opnar med emne og e-posttekst ferdig utfylt. Trykk Send og ditt bidrag til fred og stabilitet er unnagjort! Viss du gjer dette fleire gonger, vil du senda e-post til ulike mottakarar kvar gong. PS. Du sender denne e-posten som deg sjølv som avsendar, og dei kan svara deg."

NETTSIDA: Slik ser nettsida ut.

Foto: Skjermdump av nettsida

– Eg tenkte det var ein måte å komma unna sensur på, fordi e-postar klarar du ikkje sensurera.

E-posten er skrive på både russisk og engelsk, og inneheld lenker og informasjon til korleis folk i Russland kan få tilgang til det Fabian reknar som uavhengig informasjon.

Enkelt fortalt kan du via nettsida opna ein ferdigskriven e-post som du kan senda vidare til tilfeldig utvalde mottakarar i Russland.

Les også Anonymous – Putins ukjente fiende

Personer tilknyttet Anonymous bruker Guy Fawks-maske for å skjule sin identitet.

– Det er ikkje anonymt, så du sender det frå din eigen e-postkonto med ditt eige namn.

Så langt reknar gruppa med at folk har sendt totalt rundt 24 millionar e-postar.

Laurdag låg snittet på 7000 e-postar i minuttet, etter at BBC publiserte ei sak om tenesta.

Dei fleste Fabian har fått svar frå skriv at det dei deler er propaganda.

– Det må du rekna med når du deler informasjon folk ikkje har bedt om. Det einaste me ønsker er at folk skal tenka på det og prøva å undersøka litt vidare.

Han fortel at andre han kjenner har kome i kontakt med folk i Russland som gjerne vil ha informasjon utanfrå.

Kan få uønskt merksemd retta mot deg

Torgeir Waterhouse har jobba med it og it-politikk i Forbrukarrådet og IKT-Noreg i meir enn 20 år.

Han er ikkje kjend med at denne form for deltaking i krigssituasjonar har fått nokon konsekvensar tidlegare.

Ifølge Waterhouse er det alltid ein risiko for at du kan få merksemd retta mot deg om du deltek i krigssituasjon, frigjeringskampar eller andre store markeringar.

Torgeir Waterhouse, partnar i rådgjevingsselskapet Otte

Torgeir Waterhouse.

Foto: Hans Kristian Thorbjoernsen / Otte

Som avsendar kan du ikkje vera heilt sikker på kven du sendar e-posten til.

– Adressa di kan bli brukt til åtak andre vegen.

Til dømes kan du hamne på ei spam-liste eller du kan senda e-posten din til personar som vil forsøka å hacka deg.

Les også Sprer info om krigen til russere via Google Maps: Nå sperrer Google muligheten

Erik sprer informasjon om krigen via Google Maps

– Når det er sagt, er det å senda ein e-post ikkje spesielt alvorleg.

Han meiner likevel at det er grunn til å vera merksam på risikoen.

Før du trykker send, meiner Waterhouse at du burde tenka gjennom kva e-postadresse du vel å bruka, og vera klar over at det er ei alvorleg konflikt ein vel å uttrykkje seg i.

Til dømes fortel Waterhouse at du må vera forsiktig med å bruka e-postadressa di om han er tilknytta arbeidsplassen din.

– Det ikkje gitt at arbeidsgivar er komfortabel med at du brukar din epostadresse der til politisk markering.

I tillegg meiner han det er lurt å sjekka at den russiske versjonen av teksten stemmer overens med den engelske.

– Så må den enkelte gjera ei vurdering om det er ein situasjon dei ønsker å delta i eller ikkje.

Uansett, trur Waterhouse at det er ganske sannsynleg at nokon i Russland vil forsøka å ta ned nettsida til Fabian.

Gjev folk moglegheit til å delta

Waterhouse vil legga til at han vil rosa Fabian for å bruka si kompetanse for å støtta dei som treng støtte i denne krigen.

Det er eit døme på korleis teknologi ofte blir brukt på andre måtar enn kva det i utgangspunktet var tenkt til, fortel Waterhouse.

Eksempel på anmeldelse på Google Maps i Russland.

GOOGLE MAPS: Fleire av restaurantane og serverdigheitene i Russland sine største byar blei på kort til oversumt av tilrådingar om krigen i Ukraina. Waterhouse trekk dette fram som eit døme på korleis vanlege folk brukar teknologi på ein måte den i utgangspunktet ikkje var tiltenkt.

Foto: Skjermdump / Google Maps

– Dette handlar om at det er mogleg for kvar enkelt, uansett kor liten ein måtte vera eller føla seg, å få sagt frå og korrigera det feilaktige biletet som heilt sikkert blir presentert i Russland, seier Waterhouse.

Fabian sjølv skulle ønska han aldri hadde trengt å oppretta nettsida i utgangspunktet.

– Målet mitt er å få lagt ned dette her så fort som mogleg. Viss Russland sluttar å kriga i Ukraina så hadde det vore det beste for alle.

AKTUELT NÅ

SISTE NYTT

Siste meldinger