Hopp til innhold

Vil ha fleire innbyggjarar – ordførar lokkar med pizza-lotteri

Ordførar tilbyr gratis pizza for å få folk til å melde flytting. – Responsen har vore heilt fantastisk, og fått kommentarar både her, i Troms og i Oslo, seier han.

Mann med briller og skjorte som held fleire brune esker med pizza.

PÅMINNING: Ordførar i Evenes, Terje Bartholsen, lokkar med pizzalotteri til dei som hugsar å melde flytting.

Foto: Evenes kommune

Distrikts-Noreg kjempar framleis med nebb og klør for å sikre innbyggartala i mindre kommunar.

Hamarøy lokkar med 200 000 kroner til dei som vil bygge eigen bustad, for å få fleire tilflyttarar.

I Sigdal starta dei ei ordning som gav folk moglegheita til å prøvebu i kommunen.

Terje Bartholsen er ordførar i Evenes, ein kommune i Nordland på 1500 innbyggarar.

Han tar i bruk kreative metodar for å få folk til å melde flytting:

Pizza
Svolten?
FOTO: RAHUL UPADHYAY / UNSPLASH

Gratis pizza til folket

Han trur ikkje moralske peikefingrar og streng stemme er det som freistar folk til å melde flytting.

Gratis pizza til folket, derimot?

Eller rettare sagt: kanskje gratis pizza til folket.

Bartholsen lokkar nemleg folk til å overhalde fristen for å melde flytting med moglegheita til å vere med i pizzalotteri.

– Eg trur ikkje det er moglegheita til å vinne pizza som er det viktigaste for alle, seier ordføraren med latter og ein god dose sjølvironi.

PIZZALOTTERI? I Evenes kan du vinne pizza om du melder flytting innan fristen.

– Men det er påminninga rundt problemstillinga, for det er ei alvorleg sak som ligg bak sjølv om dette stuntet er meint humoristisk.

Fremover skreiv om stuntet først.

Les også: Rikinger ikke nok for Bø – vil gi foreldre en halv million kroner for å få barn

Hovden i Bø i Vesterålen
Hovden i Bø i Vesterålen

Innbyggartal avgjerande for kommunen

Stuntet er meint for dei som allereie bur i kommunen, men som av ulike årsaker ikkje har meldt flytting. Likevel meiner ordføraren det berre er positivt om tiltaket kan ha smitteeffekt på potensiell tilflytting.

– Eg trur det er berre positivt i seg sjølv om det kan formidle eit bilde av Evenes på ein måte vi ønsker å stå fram, seier Bartholsen.

Evenes rådhus

RÅDHUSET: På kommunen si heimeside oppfordrar dei til å melde flytting – og å bli Evenes-væringar.

Foto: Billy Jacobsen / NRK

Ei viktig brikke i puslespelet for kommunane sine innbyggartal er fristen for å melde flytting.

Innbyggartalet som er talde innan denne fristen, er ein viktig målestokk for økonomien året etterpå.

Det er sjølve grunnlaget for kor mykje pengar kommunane får frå staten. For ein liten kommune blir dette fort betydelege summar.

Negativ utvikling siste to åra

For problemstillinga er reell. Om små kommunar i distrikta ikkje klarar å lokke til seg unge, står dei i fare for å døy ut.

– Det har gått i ganske bra nedoverbakke dei siste par åra, seier seniorforskar ved Telemarksforskinga, Knut Vareide.

Han legg til:

– Den negative utviklinga gjeld både Nordland og Troms og Finnmark.

Portrett av eldre mann med svart dressjakke.

– Det er sjølvsagt viktig for kommunane å gjere tiltak mot lave tal på innflytting, seier Knut Vareide, seniorforskar ved Telemarksforskinga.

Foto: Telemarksforsking.no

Toppunktet for Nordland var på slutten av 2018, og har no hatt fire strake år med nedgang.

Kvar tredje innbyggar i mange distriktskommunar vil vere over 65 år i 2040, ifølge tal frå SSB.

Spesielt bygder i Nordland, Oppland, Hedmark og delar av Trøndelag ligg dårleg an.

Seniorrådgivar i SSB, Even Høydahl, fortel at det er negative tal jamt over heile linja for distriktskommunane.

– Nokre kommunar kan ha positive tal eitt år, og negative eit anna. Jamt over er det fleire som flyttar ut enn inn i distriktsområda.

Portrett av mann med briller og blå genser.

Tidlegare har fylke og kommunar blitt redda av innvandring, men dei siste åra har det vore mindre overskot av innvandring rundt omkring, seier Even Høydahl i SSB.

Foto: Privat

Sjølv om folketalet aukar i landet, får Nordland ein stadig mindre del av veksten som kjem, seier han.

Les også: Forsker vil lokke folk til Nord-Norge med lavere skatt, ingen studielån og penger til husleie

Bodø by sentrum
Bodø by sentrum

Distrikta på Austlandet med vekst under korona

Medan Nordland gjekk 171 i underskot i fjor, gjekk Troms & Finnmark i underskot på nesten 800.

Viken fylke gjekk i overskot på 14 000. Sjølve Oslo opplevde også nedgang.

– Under korona var det stor utflytting frå Oslo, så ein del distriktsområde på Austlandet opplevde ein vekst, seier Knut Vareide.

Oslo sentrum fra lufta

UTFLYTTING: Under korona var det fleire som flytta ut frå Oslo.

Foto: pilot Jon Krosby / Jon Krosby, pilot; David Haugen, foto /NRK Luftfoto

I Evenes ventar ordføraren spent på om tiltaket vil verke til å få dei som har gløymt fristen til å melde flytting.

– Om det har gitt resultat er enno litt tidleg å seie, folk har jo ein tendens til siste dag før fristen, seier Terje Bartholsen.