NRK Meny
Normal

– Bør prioritere fiskeri over landbruk

LEKNES (NRK): Om ein ynskjer å skape fleire arbeidsplassar innan fiskeindustrien, må ein vere villig til å opne for billigare landbruksvarar frå EU, meiner sjømatprodusenten Lofotprodukt AS.

Sigvald Kvist

MÅ OFRE NOKO: Administrerande direktør hjå Lofotprodukt Sigvald Rist meiner det ein bør hente heim arbeidsplassar frå EU, sjølv om det kostar landbruket.

Foto: Beth Mørch Pettersen / NRK

– Om me skal lukkast med å auke verdiskapinga innan sjømatforedlinga, so må det verte prioritert føre delar av landbruket.

Sigvald Rist er administrerande direktør hjå Lofotprodukt i Leknes. Han meiner at om ein ynskjer å nå regjeringa sitt mål om fem gongar vekst i næringa innan 2050, må ein trakka på nokre tær.

Skal ein i dag eksportere foredla lakseprodukt ut av Noreg og inn i EU, må ein betale 13 prosent toll.

– Det er ei krevjande utfordring som kjem på toppen av høge lønningar. Det gjev Noreg ei stor konkurranseulempe for norsk tilarbeiding av laks, seier Rist.

Røykja laks

ARBEIDSKREVJANDE: Ein del av fiskeriforedlinga må gjerast manuelt, og er dermed arbeidskrevjande.

Foto: Beth Mørch Pettersen / NRK

– Om me ikkje hadde hatt den tollbarriera, kunne me jobba meir opp mot den marknaden på lik linje med våre konkurrentar.

Mange arbeidsplassar

Norsk fisk skapar over 21 000 arbeidsplassar i EU, ifølgje SINTEF. I Noreg sysselset same næring berre 9 000 menneske. Fleire fagforbund bles no i hornet for å hente heim arbeidsplassane til norske fabrikkar.

– Det viktigaste me kan gjere no er å snu straumen av arbeidsplassar, seier Frode Alfheim, nestleiar i Industri og energi.

Louis Martinez

HENTE HEIM ATT: Det er jobbane til slike som Louis Martinez i Madrid, som er omdiskutert.

Foto: Jan Harald Tomassen

– Uaktuelt å forhandle

– Dette er to separate forhandlingar, og ein bør ikkje blande dei i det heile.

Bernt Skarstad er leiar i Noregs Bondelag i Nordland.

– Men vil EU gje frå seg arbeidsplassar innan fiskeforedling utan å få noko attende, til dømes letta import av landbruksvarer til Noreg?

Bernt Skarstad, fylkesleder i Norges Bondelag, fortviler over varmen

MISNØGD: Skarstad meiner ein ikkje bør blande dei to handelsavtalane, og er misnøgd med forslaget frå Lofotprodukt.

Foto: Ole-Christian Olsen / NRK

– Eg tykkjer ikkje det er noko relevant samanlikning i det heile. Det er to separate forhandlingar. Om EU-politikarar reiser opp ein slik avtale, må me ha sterke politikarar som vernar om landbruk og fiskeri.

– Noreg har offensive interesser innan eksport av fiskeriprodukt, og defensive interesser i høve import av landbruksprodukt.

Eg er heilt viss på at våre politikarar greier å ha to tankar i hovdet samstundes, og sørgar for at me held flest mogleg arbeidsplassar innanskjærs.

Bernt Skarstad, leiar i Noregs Bondelag i Nordland

Hårete mål av regjeringa

SINTEF la i januar 2015 fram ein rapport for regjeringa, som fortel om eit potensial for ei femdobling av næringa innan 2050. Modellen inneheld mål for auke i produksjonen av råstoff, meir vidareforedling, auke leverandørindustrien og verdiskaping innan kunnskap og forvalting.

Ei målsetjing SINTEF meiner er realistisk, er ei femdobling innan fiskerinæringa.

– Om me skal lukkast må me mellom anna leggje til rette for meir vidareforedling, seier Sigvald Rist.

Potensial for marin verdiskaping

HØGE HÅP: SINTEF spår ein eksponentiell vekst i fiskerinæringa i åra framover.

Foto: Illustrasjon / SINTEF

– Det er eit mål me har sett, og eit mål eg trur me skal greie å nå, seier Frank Bakke-Jensen, EØS- og EU-minister (H).

– Er det mogleg å få ned tollen på sjømatprodukt utan å lempe tilsvarande på landbruksprodukt inn til Noreg?

Frank Bakke-Jensen (H) i vandrehallen etter at Næringskomiteen la frem Sjømatmelding på Stortinget

POSITIV: Frank Bakke-Jensen er positiv til måla regjeringa har sett.

Foto: Roald, Berit / NTB scanpix

– Forhandlingane er dynamiske, og kjem til å endre seg frå år til år, svarar ministeren.

– Så EU kan vere innstilt på å redusere tollen på norske sjømatprodukt?

– Kanskje, men me skal også vere klar over at EU kjem til å ta omsyn til alle arbeidsplassane som er avhengige av norsk råstoff, seier Bakke-Jensen.

Me legg ikkje kjøtbollar og fiskebollar på same bordet. Dette er to forskjellige forhandlingar. Men dei heng saman.

Frank Bakke-Jensen

Video

Distriktsnyheter fra Nordland. TV
I tredje episode av Stortvildet må Erna Solberg tegne Jonas Gahr Støre. KrF må debattere som SV og motsatt. Hvem vinner debatten?
 Er Jonas Gahr Støre (Ap) god på seksualundervising? Se episode 2 av Stortvildet.