NRK Meny
Normal

Sakna norsk julemat 7000 kilometer heimanfrå – laga ribbe, mòr og pinnekjøt frå grunnen

Ingelill Brekke frå Sunnmøre sakna den norske julematen. I år har ho laga julemòr, svineribbe og pinnekjøt – frå grunnen – lengst vest i Canada.

17 til bords

Tradisjonsrik, norsk julemat blei servert 7000 kilometer heimanfrå. All maten var laga frå botnen – noko som ikkje var berre enkelt i eit land langt borte.

Foto: Ingelill Brekke

Om lag 7000 kilometer heimanfrå flyt ikkje butikkane over av dei norske tradisjonsrettane.

– Eg sakna norsk julemat, og dei koselege juletradisjonane, fortel den utflytta hareidsdølen.

Ho har budd åtte år på den kanadiske vestkysten, og ville gjerne lage noko anna enn den amerikanske julekalkunen når høgtida nærma seg.

– Det er ikkje berre å gå i butikken å kjøpe Brudevollmòr, tørka fåreribbe eller fenalår, seier ho.

Dermed tok ho saka i eigne hender. Med foreldra sine oppskrifter i hand oppsøkte ho ein marknad der lokale bønder selde varene sine.

– Ein av bøndene der hadde hatt besøk av ei norsk dame med liknande spørsmål dagen før, så han forstod kva eg var ute etter.

Saka held fram under bildet.

Laga sin eigen julemat

Ingelill Brekke sakna mora sin julemat. I år har ho fått hjelp til å lage pinnekjøt og fenalår.

Foto: Ingelill Brekke

«Mission julemiddag»

Slik fekk ho hjelp av ein slaktar til å lage julemorren som skulle til. Så var det dei delane ho skulle gjere sjølv.

– Eg skal lage svineribba sjølv, men må bygge eit bur å tørke den i, så ikkje dyra rundt her stikk av med den, sa ho i november, då det ho kallar "Mission julemiddag" starta. Prosjektet inkluderer nemleg litt infrastruktur, der tørkeburet måtte byggast og hengast på ein trygg plass.

For å tørke maten er ein også avhengig av vêret, noko som ikkje var heilt på Ingelill si side.

– Det var ikkje suverene temperaturar for turking, så saueribba vart ikkje heilt tørr. I tillegg starta eg for seint for fenalåret, så det vart ikkje ferdig til jul, fortel ho.

Saging av pinnekjøt

Pinnekjøtet måtte sagast.

Foto: Ingelill Brekke

17 til bords

Førebuinga av julemiddagen vart omfattande. Fyrst skulle ribba, som etter kvart skulle bli pinnekjøt, ligge i salt i fire dagar. Deretter skulle den i det sjølvbygde tørkeburet i fleire veker.

– Svineribba er enklare. Den blir salta, pepra, og hengt i buret i tre-fire veker, fortel ho.

– Eg og kjærasten inviterte 17 personar til bords, og serverte den norske julemiddagen. Dei var alle imponerte, fortel Brekke.

– Synst eg var sprø

Favorittane mellom gjestane var julemora og svineribba, men sjølv likte ho pinnekjøtet godt.

– Sau har ein spesiell smak, anten likar du det, eller så likar du det ikkje i det heile tatt. Eg synst smaken var super, det var ikkje for salt ein gong, seier ho.

Svineribba var populær nok til at ho allereie har bestemt seg for å lage meir i neste omgang. Trass i at det har vore mykje arbeid ved sidan av ein full jobb i ein målingsbutikk, ser ho for seg at det blir ei runde til neste år.

– Mange av dei eg har fortalt om prosessen, synst eg var sprø når eg ville henge kjøt ute i 30 dagar, men dei synst det var interessant, fortel sunnmøringen.

– Ein sa «du veit me har kome eit stykke sidan vikingtida, ikkje sant», seier ho.

Julemat i Kanada

Ingelill Brekke ville servere norsk julemat i Canada. Dermed måtte tørkebur byggjast og hengast ut.

Foto: Ingelill Brekke