Aldri før har det vore fleire kvinnelege listetoppar enn i 2021

Det har aldri vore så mange kvinner som har toppa listene til stortingsvalet som i 2021, viser ei kartlegging som NRK har gjort.

Kvinnelige toppkandidater til stortingsvalget 2021: Anna Molberg (H), Sandra Borch (Sp) og Lena Landsverk Sande (V).

Anna Molberg (H), Sandra Borch (Sp) og Lena landsverk Sande (V) er tre av førstekandidatane i årets val.

Foto: Trond Lillebo, Hamar Arbeiderblad/Dan Erik Klausen, NRK/Trond Vestre, NRK /

– Eg er kjempestolt over å få lov til å vere førstekandidaten til Troms Senterparti i det som eg håpar blir min andre periode på Stortinget.

32-åringen Sandra Borch gler seg til stortingsvalet i haust som kan bli det beste nokon gong for partiet hennar. Senterpartiet flyg høgt på målingane. Den profilerte politikaren har håp om at medvinden vil halde seg heilt fram til valdagen.

I Senterpartiet er kvinneandelen høg. Halvparten av stortingsgruppa er kvinner, og partiet har ti kvinner på topp av 19 moglege.

Sandra Borch, Stortingsrepresentant for Senterpartiet og medlem av energi- og miljøkomiteen.

Sandra Borch er optimist framfor stortingsvalet i haust.

Foto: Dan Henrik Klausen / NRK

Tillitserklæring

Høgre er ikkje så mykje dårlegare med ni kvinner på topp. I Hedmark er det 30-åringen Anna Molberg Høgre som toppar lista. Ho fekk plassen etter kampvotering. I dag er Anna Molberg rådgivar for Høgre på Stortinget. No får ho for første gong sjansen til sjølve å bli ein av dei folkevalde på Stortinget.

– Eg føler jo først og fremst at dette er ei tillitserklæring, og det er eit stort ansvar så eg føler jo at eg må levere.

Anna Molberg, førstekandidat for Høyre i Hedmark.

Anna Molberg har overtatt stafettpinnen som Høgre sin førstekandidat i Hedmark.

Foto: Trond Lillebo / Hamar Arbeiderblad

Ny rekord

NRK har kartlagt nominasjonane i dei ni partia som er på Stortinget i dag. 76 av 170 førstekandidatar i desse partia er kvinner. Det er kring 44 prosent. Frp i Oslo er det einaste partiet der det ikkje er endeleg avgjort etter at Siv Jensen sa nei til attval.

76 kvinner på topp er ny rekord. Så mange har vi aldri hatt tidlegare i eit stortingsval i Noreg.

– Dette er kjempeflott. Det har vore ei utfordring i alle desse åra å få kvinner til å stille på topp, både å få kvinnene sjølv til å stille, men også å få partia til å prioritere dei, seier Venstre sin toppkandidat i Møre og Romsdal, Lena Landsverk Sande.

Lena Landsverk Sande, ordfører i Vanylven og Venstre ordførerkandidat i Vanylven i 2021.

Lena Landsverk sitt mål er å vinne tilbake stortingsplassen for Venstre i Møre og Romsdal.

Foto: Trond Vestre / NRK

Det viser jo at andelen kvinner går opp. Og det betyr at fleire kvinner tør å stille på dei øverste plassane og kanskje i større grad utfordre enn det som har vore vanleg.

Sandra Borch, Senterpartiets toppkandidat i Troms

– Veljarane ønskjer kvinner på topp

Kvinnene hatt ein lang veg til toppen av listene og til toppverv i politikken. Anna Rogstad var den første kvinna som møtte på Stortinget i 1911. Kirsten Hansteen var den første kvinna som fekk plass i ei regjering i 1945. Gro Harlem Brundtland var den første statsministeren i Noreg. Det skjedde i 1981.

Framleis er det fleire menn på toppen av listene enn kvinner. Men trenden er klar, seier valforskar Bjarte Folkestad ved Høgskulen i Volda.

– NRK sine tal føyer seg inn i ein trend der kvinneandelen har auka langsamt. Det går i retning av meir likestilling. Framleis er vi eit stykke unna femti prosent. Men forsking viser at veljarane ønskjer kvinner på topp.

Bjarte Folkestad, valgforsker ved Høgskulen i Volda.

Valforskar Bjarte Folkestad peikar på at det er store skilnadar mellom partia og mellom valkretsane.

Foto: Trond Vestre / NRK

NRK forklarer

Sjekk kvinnelege førstekandidatar i ditt fylke

Møre og Romsdal


Frp: Sylvi Listhaug 
Senterpartiet: Jenny Klinge 
Venstre: Lena Landsverk Sande 
SV: Birgit Oline Kjerstad 

Sogn og Fjordane

SV: Hege Lothe

Hordaland

Arbeidarpartiet: Marte Mjøs Persen 
Høgre: Erna Solberg 
Senterpartiet: Kjersti Toppe 
Rødt: Sofie Marhaug

Rogaland

Arbeidarpartiet: Hadia Tadjik
Høgre: Tina Bru
KrF: Olaug Bollestad
Venstre: Iselin Nybø
SV: Ingrid Fiskaa
MDG: Ulrikke Torgersen

Vest-Agder

Arbeidarpartiet: Kari Henriksen
Høgre: Inngunn Foss
Senterpartiet: Gro Anita Mykjåland
Venstre: Ingvild Thorsvik
SV: Solveig Skaugvoll Foss 
MDG: Oda Sofie Pettersen 

Aust-Agder

Senterpartiet: Gro Anita Mykjåland
Venstre: Ingvild Thorsvik 
SV: Mirell Høyer-Berntsen 
MDG: Oda Sofie Pettersen 

Telemark

Senterpartiet: Åslaug Sem-Jacobsen 
MDG: Benedikte Nes 

Vestfold

Arbeidarpartiet: Maria Karine Aasen-Svensrud 
Senterpartiet: Kathrine Kleveland 
SV: Grete Wold 
Rødt: Maren Njøs Kurdøl 

Buskerud

SV: Kathy Lie 
MDG: Margit Fausko 
Rødt: Linn-Elise Øhn Mehlen 

Østfold

Høgre: Ingjerd Schou 
KrF: Maria Moe 
MDG: Benedicte Lund 
Rødt: Hannah Berg 

Akershus

Arbeidarpartiet: Anniken Huitfeldt  
KrF: Ida Lindtveit Røse 
SV: Kirsti Bergstø 
MDG: Une Bastholm
Rødt: Marie Sneve Martinussen 

Oslo

Høgre: Ine Eriksen Søreide  
Venstre: Guri Melby 
SV: Kari Elisabeth Kaski
MDG: Lan Marie Berg 

* Frp har ikkje hatt nominasjonsmøte

Hedmark

Arbeidarpartiet: Anette Trettebergstuen
Høgre: Anna Molberg 
KrF: Charlotte Veland Hoven 
SV: Karin Andersen 

Oppland

Arbeidarpartiet: Rigmor Aasrud
Høgre: Kari-Anne Jønnes 
Senterpartiet: Marit Knutsdatter Strand 
KrF: Charlotte Veland Hoven 
Venstre: Stine Hansen  
SV:  Anne Lise Fredlund 
MDG: Karina Ødegård

Sør-Trøndelag

Arbeidarpartiet: Eva Kristin Hansen 
Høgre: Linda Hofstad Helleland  
Rødt: Hege Bae Nyholt 

Nord-Trøndelag

Arbeidarpartiet: Ingrid Kjerkol 
Høgre: Elin Agdestein  
Senterpartiet: Marit Arnstad 
SV: Siv Furunes 
Rødt: Hanne Lise Fahsing 

Nordland

Senterpartiet: Siv Mossleth  
KrF: Ingelin Noresjø 
Venstre: Ida Gudding Johnsen 
SV:  Mona Fagerås 

Troms

Arbeidarpartiet: Cecilie Myrseth 
Senterpartiet: Sandra Borch 
MDG: Kriss Rokkan Iversen 
Rødt: Hanne Stenvaag 

Finnmark

Venstre:  Trine Noodt 
SV: Amy Brox Webber 

Mamma dansa på kjøkkengolvet

Marte Mjøs Persen gløymer ikkje den dagen då Gro Harlem Brundtland blei statsminister for første gong.

– Eg var berre fem år, men eg hugsar at mamma dansa på kjøkkengolvet. Den gongen forstod ikkje eg kor viktig det var. Men det har eg gjort sidan.

Marte Mjøs Persen er i dag ordførar i Bergen. Frå hausten startar ho eit nytt liv som politikar på Stortinget. Persen er Arbeidarpartiet sin toppkandidat i Hordaland.

Marte Mjøs Persen, ordfører i Bergen og førstekandidat for Arbeiderpartiet i Hordaland i 2021.

Marte Mjøs Persen (Ap) meiner kvinne i toppen er svært viktige rollemodellar.

Foto: Marit Hommedal / NTB

Hardt arbeid

Persen meiner at Gro Harlem Brundtland sette ein standard for kvinner i politikken. Men dette er ikkje noko som kjem av seg sjølv, og det er ikkje noko sjølvsagt at kvinner får plassen på topp.

– Det er hardt arbeid som ligg bak, både frå den enkelte kvinne og frå partia si side. Eg er veldig stolt over at eg er med i eit parti som har eit høgt fokus på at kvinner skal vere på topp i politikken.

Så er spørsmålet: når blir det 50-50? Men det er ikkje noko must, seier Sandra Borch som er Senterpartiet sin førstekandidat i Troms.

– Eg meiner at partia skal nominere dei beste kandidatane uavhengig om det er kvinne eller mann.