Hopp til innhold

No kjem ferjekutta – nesten alle samband i Møre og Romsdal vert råka

Kutta kan berre vere byrjinga, ifølgje politikarane. Senterpartipolitikar fryktar avfolking og rasering av kysten.

Ferja Suløy som går mellom Sulesund og Hareid.

Bommane kjem til å verte senka tidlegare på mange ferjer over heile fylket om forslaga vert vedtekne.

Foto: Josef Benoni Ness Tveit / NRK

– No får vi det svart på kvitt, eller heller raudt på kvitt, kva dette betyr. Det er nærast ein massakre av ferjetilbodet i fylket vårt.

Leiar av samferdsleutvalet i Møre og Romsdal, Kristin Sørheim (Sp), meiner forslaget som no står på storskjermen i møterommet vil føre til avfolking og rasering av livet på kysten.

Det første kuttforslaget for ferjene i fylket vert lagt fram i samferdsleutvalet i Molde onsdag.

So å seie alle ferjesamband i Møre og Romsdal vil få kutt om forslaga går gjennom. Du kan sjå oversikta lenger nede i saka.

Nesten alle ferje- og hurtigbåtsamband vert råka av kutt om samferdsleutvalet sitt forslag vert vedteken. Dei raude rutene får kutt, medan dei grøne er uendra. Du kan sjå dei konkrete forslaga lenger nede i saka.

– Ein langsam død

Eit ekspertutval har føreslege eit nytt inntektssystem for fylkeskommunane når elleve fylke skal verte 15 – eit system der mellom anna Møre og Romsdal er ein av dei store taparane.

Kuttet som vert føreslege i dag er eit resultat av ei underfinansiering Sørheim meiner Møre og Romsdal fylkeskommune allereie har på minus 200 millionar kroner.

 Kristin Sørheim (Sp) sit og ser ut av eit vindauge på eit møterom. Ho er omringa av andre politikarar med datamaskiner og møtedokument framføre seg. Ho har kort, mørkt hår og ein blå strikkagensar på. Ho ser alvorleg ut.

Leiar i samferdsleutvalet i Møre og Romsdal, Kristin Sørheim, fryktar at kuttlista som vert lagt fram berre er byrjinga.

Foto: Remi Sagen / NRK

I tillegg kjem ytterlegare 188 millionar kroner i minus, som følgje av det nye inntektssystemet som regjeringsutvalet har føreslege.

– Om ekspertutvalet får det som dei vil, må vi kutte tre gongar so mykje som det vi har føreslege i dag, seier Sørheim.

Ho seier likevel at alle kutt ikkje vil bli tekne på eitt einaste år.

– Men det vert mest sannsynleg ei overgangsordning som ein langsam død, seier Sørheim.

Les også Ny inntektsfordeling mellom fylka: Dette er vinnarane og taparane

Undredal

Kritikk frå andre politikarar

Fleire politikarar som er med på møtet rettar sterk kritikk mot dei føreslegne kutta.

– Dette er som eit havari. Det øydelegg for butilbodet i fylket og slår beina under alt, seier ordførar i Molde og høgremann Torgeir Dahl.

KRF-politikar Randi Walderhaug Frisvoll spør etter kvar samferdsleministeren er når so alvorlege kutt vert lagt fram:

– Ferjene er sjølve blodåra i fylket. Skal vi attende til tida vi gjekk over fjella og banka på for å få overnatting?, spør ho ut i salen.

Samferdsleutvalet i Møre og Romsdal samla i Molde for å diskutere kutt i ferjesambanda i fylket. Kring 20 politikarar sit ikring eit ovalt bord med massevis av papir og datamaskiner framføre seg. Alle ser opp mot eit par storskjermar der nokre politikarar legg fram saker.

Samferdsleutvalet i Møre og Romsdal er samla i Molde for å diskutere ferjekutta. Stemninga i salen var prega av frustrasjon og sinne då kutta vart presenterte.

Foto: Remi Sagen / NRK

Lilly Gunn Nyheim (Ap) meiner Møre og Romsdal står i fare for å verte nedlagd som distrikt om sentrale politikarar ikkje tek inn over seg at ferjer er dyre i drift.

– Dette her må vi få stoppa, seier Nyheim.

– Det verkar som vi har ei regjering som er heilt handlingslamma, seier Jan Steinar Engeli Johansen, vara stortingsrepresentant frå Frp.

NRK har snakka med samferdsleminister Jon-Ivar Nygård (Ap). Han vil ikkje svare på NRK sine spørsmål onsdag, men seier han vil kommentere saka på eit seinare tidspunkt.

Lilly Gunn Nyheim (Ap) står i ein møtesal. Ho har på seg ein svart gensar med nokre briller om halsen. Ho har kort, brunt hår og ser alvorleg ut medan ho pratar med nokon til venstre for biletramma. Bak ho ser vi ein tom møtesal med stolar og bord.

Lilly Gunn Nyheim (Ap) seier, som dei fleste andre politikarar på dagens møte, at kutta som vert lagt fram er både drastiske og sjokkerande.

Foto: Remi Sagen / NRK
Jan Steinar Engeli Johansen står i ein full møtesal. Han har ein svart gensar på seg og kort, grånande hår. Han ser like inn i kameraet. Bak han er eit ovalt bord fullt av andre politikarar som er ute av fokus.

FRP-politikar Jan Steinar Engeli Johansen meiner at slike drastiske kutt ikkje ville ha kome om hass parti sat i regjering.

Foto: Remi Sagen / NRK
Leiar i samferdsleutvalet i Møre og Romsdal, Kristin Sørheim, sit på eit møterom. Ho har halvlangt, mørkt hår og ein blå strikkagensar på seg. Vi ser ho mellom kaffikanner og vassflasker som er ute av fokus. Bak ho står ein annan politikar i dressjakke framfor ein storskjerm med politiske framlegg på.

Leiar i samferdsleutvalet i Møre og Romsdal, Kristin Sørheim, fryktar kva som vil skje i neste runde med kutt – ein runde ho er viss om vil kome.

Skular og kultur over ferjeturar

Dei aller fleste kutta i både ferje- og hurtigbåttilbodet er dei tidlege og dei seine avgangane.

Sørheim fryktar dette vil gjere at folk ikkje lenger kan jobbe skiftarbeid som startar tidleg, nytte kulturtilbod andre stadar og at ungdom ikkje kjem seg til og frå. I tillegg meiner ho det vil gå utover næringslivet som driv med transport på ferjene.

– Kvifor vel fylkeskommunen å kutte so mykje i ferjedrifta?

– Vi kan ikkje ta meir enn vi allereie har gjort frå våre vidaregåande skular, vegvedlikehald og kultur. Dessutan vil det ikkje monne når vi skal kutte 200 millionar kroner i første omgang, svarar Sørheim.

Om kutt i samferdsle på til saman litt under 400 millionar kroner skulle verte vedteke, vil det verte dramatisk for øysamfunn og livet på kysten, meiner politikaren.

– Vi kjem ikkje til å kjenne att fylket vårt. Dette vert som å ta vekk ein del av vegen i store delar av fylket store delar av døgnet, seier Sørheim.

So å seie alle samband får kutt

NRK kan leggje fram den føreslegne kuttlista på ferjesambanda i Møre og Romsdal som fylkeskommunen er ansvarleg for.

So og seie alle ferjene i fylket, sett bort frå turistferja som går i sesong inn til Geiranger, får kutt:

Nesten alle ferje- og hurtigbåtsamband vert råka av kutt om samferdsleutvalet sitt forslag vert vedteken. Dei raude rutene får kutt, medan dei grøne er uendra. Du kan sjå dei konkrete forslaga lenger nede i saka.

Dei statlege ferjestrekningane; Molde–Vestnes, Festøya–Solavågen, Halsa–Kanestraum og Volda–Folkestad, vert ikkje råka av fylkeskommunen sine kutt.

I tillegg til ferjene er der føreslege fleire kutt i hurtigbåtrutene: