Anmeldelse

Faye har gått lei

Det som var friskt og nytt i første bok i «Omriss-trilogien», verkar som repetisjonar i tredje bok. Så brutal er verda.

Rachel Cusk, forfatter

Rachel Cusk har no fullført den kritikarroste «Omriss-trilogien». Siste romanen, «Kudos», slit med å halde det høge nivået frå dei to første romanane.

Foto: Siemon Scammell-Katz

Den britisk-kanadiske forfattaren Rachel Cusk skapte eit nytt og friskt romankonsept med «Omriss». Her let ho forfattaren Faye fly til Aten for å halde skrivekurs. Allereie på flyet kjem ho i prat med ein kar som har mykje på hjartet.

«Kjem i prat med» er forresten ikkje heilt presist; Faye er nemleg ikkje den som let skravla gå. Ho lyttar. Heile romanen er ein serie av personlege historier fortalt av folk ho ikkje kjenner, hennar eiga rolle er å vere det tynne, men nødvendige limet mellom alle historiene. Same konsept går att i roman to, «Transitt» og i årets roman: «Kudos».

Forskjellen mellom dei tre ligg i nyansane.

Blunk til meg, Faye!

«Kudos» opnar med ei flyreise og ein mann i nabosetet som legg ut. Vi har vore der før. Så skal vi på litteraturfestival. Der har vi også vore før. Det nye denne gongen ligg først og fremst i tonen, som verkar skarpare og mindre forsonleg enn før. Der Faye gav mannen på flyet til Aten motførestillingar og tvinga han til å ta ekskonas perspektiv, let ho denne gongen folk køyre på og kome unna med meir einstrenga historier. Der handverkarane som pussa opp huset i del to hadde forsonande trekk, er det mindre sympati å spore denne gongen.

Resonnementa til alle dei plaga sjelene er til tider så intrikate at dei misser interessa. Det fine hintet, det umerkelege blunket frå Faye til lesaren når nokon har rodd seg langt utpå, ser eg lite til i «Kudos».

Kjølig, ned mot kynisk

Noko av det eg fall for i «Omriss»var nettopp balansen mellom det nøkterne, analytiske på den eine sida, og det usentimentale men likevel gripande på den andre. Trass alt. Denne gongen vippar historiene oftare i retning kynisme.

Cusk-Kudos.indd

Når det er sagt: Språket er presist og portretta er til tider kostelege. Og det røskar jo godt når folka eksponerer dei mørke sidene av kjenslespekteret sjalusi, hemn, egosentrisitet og skadefryd med stort frimot, det gjer jo det.

Dei meir resignerte refleksjonane kring livsval og lagnad gjev rom for ettertanke. Som her: «Det kan jo være slik, sa hun, at først når det er for sent å flykte, oppdager vi at vi har vært frie hele tiden». Tygg på den dyrt kjøpte innsikta frå ei gammal dame.

Alle trilogiar ber på ei innebygd forbanning: Kva ny bok må vere betre enn den førre for å halde høgda. «Kudos» er ikkje ei dårleg bok, men ho greier ikkje å innfri forventningane dei to første bøkene skapte.

Passar for deg som

  • har lese «Omriss» og «Kudos»
  • Har sans for velskrivne, lett kyniske portrett

Kulturstrøm

  • Ari Behns fortellinger i nye opplag

    Kolon forlag har opplevd ny etterspørsel for Ari Behns bøker etter hans død. Hans tre samlinger med fortellinger er nå utsolgt fra forlaget, men trykkes i nye opplag. Debutboka «Trist som faen» (1999) kommer dermed i sitt niende opplag og har solgt over 100 000 eksemplarer, noe som antagelig er norsk rekord for en debutbok og en novellesamling.

    Ari Behns tre samlinger med fortellinger: «Trist som faen», «Talent for lykke» og «Tiger i hagen»
    Foto: Kolon forlag
  • Ny bokserie fra Nasjonalbiblioteket

    Nasjonalbiblioteket har innledet en ny bokserie med noen av de mest populære foredragene som er holdt hos dem. Først ut i serien «NBs populære» er to bøker som bygger på foredrag av henholdsvis Tor Åge Bringsværd og Anne Bitsch. «Min vei til science fiction» (bildet) og «Kjønn, makt og kroppens politikk. Vitenskapspioneren Harriet Holter» kommer begge ut denne uka.

    Omslaget til Tor Åge Bringsværds bok: «Min vei til science fiction»
    Foto: Nasjonalbiblioteket
  • Godt år for norsk dokumentarfilm

    11 norske dokumentarer deltar i konkurransen på den internasjonale dokumentarfilmfestivalen Human. Tre av dem har gått på kino, blant dem «Vær her» om Sigvart Tveit (bildet) og to andre demensrammede. – Årets samling av nominerte filmer vitner om et godt produksjonsår for dokumentarfilm i Norge, sier festivalens programsjef Silje Poulsen Viki. (NTB)

    Sigvald Tveit, den nå avdøde komponisten og musikkforskeren, som laget sanger til «Portveien 2». Fra dokumentarfilmen "Vær her" av Ragnhild Nøst Bergem.
    Foto: Human / NTB