Forskarar stiller diagnosen til Mona Lisa etter 500 år

Har du tenkt på kvifor Mona Lisa, modellen på eitt av dei mest ikoniske måleria i verda, har gulaktig hud? No meiner amerikanske forskarar at dei har funne svaret.

Mona Lisa (Leonardo da Vinci)

Amerikanske forskarar har slått fast at Mona Lisa hadde unormalt låg hormonproduksjon i skjoldbruskkjertelen. Ei årsak kan vere at ho nyleg hadde fødd eit barn.

Foto: SWNS.com / SWNS

Måleriet Mona Lisa av Leonardo da Vinci er eitt av dei mest vidkjende og mest omtalte kunstverka i historia. Forskarar har opp gjennom hundreåra sidan 1500-talet prøvd å finne svaret på ikkje berre det gåtefulle smilet , men også andre trekk i ansiktet hennar.

Og du kan berre gløyme enkle forklaringar som at det hadde med kva utval av fargar universalgeniet frå Firenze hadde tilgjengeleg då han skapte meisterverket. At han brukte ekstra mykje gult fordi han ikkje hadde meir brunt, til dømes.

Skjoldbruskkjertelen

Mona Lisa reproduksjon.

Ein mann ser på ein reproduksjon av «Mona Lisa» på ei utstilling i Tyskland i 2014.

Foto: Martin Meissner / AP

Dei to amerikanske forskarane Mandeep Mehra frå Brigham and Woman's Hospital og Hilary Campbell frå University of California har granska måleriet på nytt, og dei har spesielt merka seg den gulaktige huda til modellen Lisa Gheradini.

Dei har presentert resultatet i det medisinske tidsskriftet Mayo Clinic Proceedings .

Dei meiner den mest sannsynlege forklaringa på gulfargen er at Mona Lisa hadde unormalt låg hormonproduksjon i skjoldbruskkjertelen. Dei har også merka seg at håret hennar har vorte tynt, og at ho også har teikn på struma.

– På mange måtar er det fasinasjonen av det uperfekte, sneven av sjukdom, som gir dette meisterverket kombinasjonen av mystisk sjarm og realisme, seier Mandeep Mehra til nyheitsbyrået Ansa . Han viser til tidlegare teoriar om at Mona Lisa hadde ein hjartesjukdom, noko forskaren meiner er lite sannsynleg.

Då ville ho mest sannsynleg ha døydd på eit tidlegare tidspunkt, seier han.

Louvre-museet «kledde» Mona Lisa i fransk landslagsdrakt – italienerne i harnisk

Jodmangel

Mehra trur årsaka til Mona Lisa sine sjukdomar har noko med kosthaldet å gjere, og at ho langt frå var åleine om å ha slike symptom.

– Kosthaldet til italienarane under renessansen var prega av mangel på jod. Dette førde ofte til struma. Det er noko vi kan sjå igjen i mange måleri og skulpturar frå denne perioden, seier han.

I tillegg viser han til at Mona Lisa nyleg hadde fødd eit barn då ho sat modell for den store meisteren Leonardo da Vinci. Det gjer det sannsynleg at ho hadde ein betennelse i skjoldbruskkjertelen som følgje av graviditeten, meiner han.

Det er ikke det brede smilet som vinner

Høy vannstand i Paris: Louvre-museet stenger deler av bygget

Kulturstrøm

  • Stjålet maleri funnet i en vegg

    Maleriet «Portrett av en kvinne» av Gustav Klimt er funnet skjult i en vegg i et italiensk museum. Maleriet ble tilfeldigvis oppdaget av gartnere i desember. Fredag kunne statsadvokat Ornella Chicca kunngjøre at maleriet er ekte. Bildet ble kjøpt inn av museet i Piacenza i 1925, men forsvant i februar 1997 mens bygningen ble pusset opp (NTB).

    Over tjue år etter at det ble stjålet, er maleriet «Portrett av en kvinne» av Gustav Klimt funnet skjult i en vegg i et italiensk museum.
    Foto: Antonio Calanni / Scanpix
  • Jean-Paul Gaultier gir seg

    Den franske designeren Jean-Paul Gaultier (67) sier at han gir seg etter sitt neste moteshow i Paris. Begivenheten skal markeres onsdag med en stor fest for å feire 50 år i bransjen. Firmaet hans opplyser at de fortsetter som før i mote- og parfymebransjen, men at Gaultier selv ikke lenger vil designe klær (NTB).

    Jean-Paul Gaultier
    Foto: Benoit Tessier / Scanpix