Anmeldelse

Svakt motivert dramatikk

«Vuggesang» er ingen dårleg roman, men eg slit med å forstå ovasjonane.

Leïla Slimani, forfatter av romanen Vuggesang

Det mest vellykka i romanen «Vuggesang» er skildringa av klasseforskjellar i Frankrike.

Foto: Javier Auris / NRK

Det er ikkje til å unngå: når ei bok får høgthengande prisar og seksarar på terningen mens omsetjarar verda over arbeider på spreng for å få historia ut på stadig nye språk – då ventar ein seg mykje.

Når det i tillegg er ein versjon av herren og tenaren, så har ein mykje godt å samanlikne med, for dette er eit slitesterkt par i litteraturen og det ikkje utan grunn. Og om det er eit mord inni bildet, ja, så er der all grunn til å mistenkje butlaren. Heller ikkje det utan grunn.

Hjå Leïla Slimani er det barnejenta, og dét i første setning som går slik: «Babyen er død». Tydelegare kan det ikkje seiast, og dermed er spørsmålet i resten av boka:

Kvifor drap barnejenta babyen? For å oppklare dette, fører Slimani oss ganske snart bort frå mordscenen og over i familielivet før katastrofen.

Mor og far søkjer barnepass for to små. Mor Myriam, som er advokat, vil nemleg tilbake til yrkeslivet etter nokre år som heimeverande. Som fransk-marokkansk går ho for ei kvit, fransk kvinne, for ikkje å hamne inn i det ho kallar «innvandrersolidariteten».

Så får dei Louise, ei gudegåve til hardtarbeidande småbarnsforeldre.

Den allvitande frå underklassen

Det gode i «Vuggesang» er attkjenneleg frå romanar som «Barnepiken» av Kathryn Stockett: Barna dine blir sterkt knytt til ein person som det ikkje er naturleg å pleie sosial omgang med, og som du kan seie opp på dagen.

Denne personen veit dessutan om dine inste og mest skammelege løyndommar frå soverom og pilleskåp og andre intime stader.

Eller frå den formidable romanen «Døren» av Magda Szabó, der den barnlause frua listar seg rundt for å unngå fordømmande blikk frå ein svært eigenrådig men sårbar hushjelp.

Louise går inn i dette mønsteret: Veit alt, er krumtappen i familien, høyrer ikkje til. Også ambivalensen hjå foreldra er godt skildra: dei gjev frå seg styringa til ein framand og lurer på om det er rett, samstundes som dei nyt det.

For stort gap

Men herifrå til mord? Jo, Louise har problem i livet. Men det er eit himmelhøgt gap mellom det vi får høyre ho har å stri med, og denne uhyrlege handlinga.

Sagt på ein annan måte: Slimani greier ikkje å overtyde meg om at Louise er ein person som kan gjere dette. Den spektakulære drapsscenen er liksom klistra utanpå ei heilt grei historie om spenningane i ein familie med dagmamma.

Gapet kjem ikkje minst av at språket, stort sett, er forunderleg flatt og utan nerve. Det hindrar ikkje at lesaren saumfer det, på leit etter spor som kan føre oss nærmare ei forklaring. Men gapet er der like fullt. «Vuggesang» innfrir ikkje dei høge forventningane.

Passar for deg som

  • interesserer deg for klasseforskjellar i Paris

Anbefalt vidare lesing: