NRK Meny

Ho er truleg Noregs fyrste bloggar

OSLO (NRK): I år er blogging som fenomen tjue år. Marianne Evang er kvinna som truleg starta den fyrste nettdagboka i Noreg, Huldras dagbok.

Marianne Evang

90-TALET: – Så små skjermar vi hadde på den tida, seier Marianne Evang når ho ser bildet til venstre. Bildet til høgre er frå eit IRC-treff i Bergen.

Foto: Agnete Brun / Dagbladet / Privat

– Eg hadde lært å laga websider, og ville laga ei ny kvar dag. Eg måtte ha noko å fylle sidene med, og da vart det ei dagbok. Eg veit ikkje om andre som begynte samtidig som meg, men etter kvart kom det fleire.

Marianne Evang fortel at ho alltid har skrive dagbok for å dokumentere ting rundt seg.

Marianne Evang

SKRIV FRAMLEIS: Marianne Evang skriv framleis dagbok på nett, men nå med innlogging for dei aller næraste.

Foto: Sigrid Sørumgård Botheim / NRK

– Eg likar å ha alt nedskrive og å ta vare på alt. Når ein skriv ned ting så får ein det vekk frå hjernen, og ein slepp å gå og gnaga på det.

– Fekk du mykje merksemd med Huldras dagbok?

– Det var ein del som sendte mail. På denne tida var det ikkje så mange sider på internett. Eg likte å kalle kvar dag ein bestemt ting, for eksempel røyrleggjardagen. Så når folk søkte etter røyrleggjar, kom sida mi opp. Ein gong fekk eg mail frå ein røyrleggjar som hadde prøvd hardt å koma øvst på søkelista, utan å få det til.

Eg føresåg ikkje at blogging kom til å eksplodere på den måten. Dette med internett og e-post var noko eg kom borti da eg gjekk på Ingeniørhøgskulen på Gjøvik. Blogging var berre enda ein ting ein kunne gjera med datamaskiner.

Marianne Evang

Ville kaste regjeringar

Heidi Nordby Lunde

GJEKK TIL TOPPS: Heidi Nordby Lunde vann hovudprisen i den aller fyrste norske bloggkåringa i 2005. Det var Dagbladet som stod bak kåringa av «Gullbloggen».

Foto: Sigrid Sørumgård Botheim / NRK

Stortingspolitikaren Heidi Nordby Lunde, som òg er kjend som bloggaren VamPus, ser attende på det tidlege bloggmiljøet i Noreg.

– I starten var vi ei radikal rørsle som ville konkurrere med dei store avisene. Vi skulle kommentere hendingar og til og med ha breaking news, slik som i utlandet.

Men i Noreg var det ikkje dei mediekritiske bloggane som vann terreng.

– Etter kvart kom rosabloggane, noko vi ikkje føresåg i det heile! I starten var vi eit oversiktleg miljø, nå er det mange stemmer og mange sfærar. Bloggverda har gjeve oss noko vi ikkje visste om på førehand.

Vi trudde vi skulle velte regjeringar og vera eit klart alternativ til tradisjonelle medium.

Heidi Nordby Lunde
Heidi Nordby Lunde

BLOGGAR OG POLITIKAR: I dag er Heidi Nordby Lunde stortingsrepresentant for Høgre. Tidlegare var ho mest kjent som bloggaren VamPus.

Foto: Sigrid Sørumgård Botheim / NRK

Har endra tradisjonelle media

Jill Walker Rettberg er professor i digital kultur ved Universitetet i Bergen, og grunnleggjaren av den fyrste forskingsbloggen i Noreg. Ho fortel at blogging har hatt mykje å seia for mediemangfaldet.

Jill Walker Rettberg

PROFESSOR OG BLOGGAR: Jill Walker Rettberg er skeptisk til at det blir samla mykje mediemakt i kommersielle plattformer som Facebook og Twitter.

Foto: Tina Pavlin

– Da Blogger.com vart lansert i 1999, hadde dei slagordet Publishing to the people. Da vi fekk bloggar der alle kunne publisere, vart maktforholdet i media endra.

– Kva er status for bloggen i dag?

– Det at kven som helst kan skrive korte postar på nett, finn vi att i Twitter, Facebook og Instagram. Slik sett lever bloggen godt. Det finst òg tradisjonelle bloggar, men dei tek ikkje så stor plass som dei gjorde i 2004 – da blogg var årets ord.

Bloggarane starta med å ha siste innlegg øvst, og dei la stor vekt på bilde. Det var òg bloggarane som begynte å lenke til andre nettsider.

Jill Walker Rettberg
Legostortinget

NETTDEMONSTRANTAR: Heidi Nordby Lunde leiker seg litt med legodemonstrantane framfor Stortinget. Legofigurane er tilhengarar av sosiale medium.

Foto: Sigrid Sørumgård Botheim / NRK