Ho er truleg Noregs fyrste bloggar

OSLO (NRK): I år er blogging som fenomen tjue år. Marianne Evang er kvinna som truleg starta den fyrste nettdagboka i Noreg, Huldras dagbok.

Marianne Evang

90-TALET: – Så små skjermar vi hadde på den tida, seier Marianne Evang når ho ser bildet til venstre. Bildet til høgre er frå eit IRC-treff i Bergen.

Foto: Agnete Brun / Dagbladet / Privat

– Eg hadde lært å laga websider, og ville laga ei ny kvar dag. Eg måtte ha noko å fylle sidene med, og da vart det ei dagbok. Eg veit ikkje om andre som begynte samtidig som meg, men etter kvart kom det fleire.

Marianne Evang fortel at ho alltid har skrive dagbok for å dokumentere ting rundt seg.

Marianne Evang

SKRIV FRAMLEIS: Marianne Evang skriv framleis dagbok på nett, men nå med innlogging for dei aller næraste.

Foto: Sigrid Sørumgård Botheim / NRK

– Eg likar å ha alt nedskrive og å ta vare på alt. Når ein skriv ned ting så får ein det vekk frå hjernen, og ein slepp å gå og gnaga på det.

– Fekk du mykje merksemd med Huldras dagbok?

– Det var ein del som sendte mail. På denne tida var det ikkje så mange sider på internett. Eg likte å kalle kvar dag ein bestemt ting, for eksempel røyrleggjardagen. Så når folk søkte etter røyrleggjar, kom sida mi opp. Ein gong fekk eg mail frå ein røyrleggjar som hadde prøvd hardt å koma øvst på søkelista, utan å få det til.

Eg føresåg ikkje at blogging kom til å eksplodere på den måten. Dette med internett og e-post var noko eg kom borti da eg gjekk på Ingeniørhøgskulen på Gjøvik. Blogging var berre enda ein ting ein kunne gjera med datamaskiner.

Marianne Evang

Ville kaste regjeringar

Heidi Nordby Lunde

GJEKK TIL TOPPS: Heidi Nordby Lunde vann hovudprisen i den aller fyrste norske bloggkåringa i 2005. Det var Dagbladet som stod bak kåringa av «Gullbloggen».

Foto: Sigrid Sørumgård Botheim / NRK

Stortingspolitikaren Heidi Nordby Lunde, som òg er kjend som bloggaren VamPus, ser attende på det tidlege bloggmiljøet i Noreg.

– I starten var vi ei radikal rørsle som ville konkurrere med dei store avisene. Vi skulle kommentere hendingar og til og med ha breaking news, slik som i utlandet.

Men i Noreg var det ikkje dei mediekritiske bloggane som vann terreng.

– Etter kvart kom rosabloggane, noko vi ikkje føresåg i det heile! I starten var vi eit oversiktleg miljø, nå er det mange stemmer og mange sfærar. Bloggverda har gjeve oss noko vi ikkje visste om på førehand.

Vi trudde vi skulle velte regjeringar og vera eit klart alternativ til tradisjonelle medium.

Heidi Nordby Lunde
Heidi Nordby Lunde

BLOGGAR OG POLITIKAR: I dag er Heidi Nordby Lunde stortingsrepresentant for Høgre. Tidlegare var ho mest kjent som bloggaren VamPus.

Foto: Sigrid Sørumgård Botheim / NRK

Har endra tradisjonelle media

Jill Walker Rettberg er professor i digital kultur ved Universitetet i Bergen, og grunnleggjaren av den fyrste forskingsbloggen i Noreg. Ho fortel at blogging har hatt mykje å seia for mediemangfaldet.

Jill Walker Rettberg

PROFESSOR OG BLOGGAR: Jill Walker Rettberg er skeptisk til at det blir samla mykje mediemakt i kommersielle plattformer som Facebook og Twitter.

Foto: Tina Pavlin

– Da Blogger.com vart lansert i 1999, hadde dei slagordet Publishing to the people. Da vi fekk bloggar der alle kunne publisere, vart maktforholdet i media endra.

– Kva er status for bloggen i dag?

– Det at kven som helst kan skrive korte postar på nett, finn vi att i Twitter, Facebook og Instagram. Slik sett lever bloggen godt. Det finst òg tradisjonelle bloggar, men dei tek ikkje så stor plass som dei gjorde i 2004 – da blogg var årets ord.

Bloggarane starta med å ha siste innlegg øvst, og dei la stor vekt på bilde. Det var òg bloggarane som begynte å lenke til andre nettsider.

Jill Walker Rettberg
Legostortinget

NETTDEMONSTRANTAR: Heidi Nordby Lunde leiker seg litt med legodemonstrantane framfor Stortinget. Legofigurane er tilhengarar av sosiale medium.

Foto: Sigrid Sørumgård Botheim / NRK

Kulturstrøm

  • Homofile scener sensurert i Kina

    Da «Bohemian Rapsody» hadde premiere i Kina i helga var seks scener sensurert bort. Siden kinesisk sensur forbød homofilt innhold i film og tv-serier i 2016 har LHBT-miljøet sett på denne kinopremieren som en seier. Men over to minutter med homofilt innhold og scener som forteller om AIDS er klippet bort. Blant to menn som kysser, og dialoger hvor ordet gay blir brukt, skriver CNN.

    Bohemian Rhapsody
    Foto: Twentieth Century Fox Norway
  • H&M satser på luksus og på nett

    Fire butikk-kjeder eid av H&M-gruppen åpner butikker på nett i Norge. Arket, Weekday og Monki kom i forrige uke. High street-kjeden Cos er like rundt hjørnet, også med butikk i det nye Valkyrien-prosjektet i Oslo (bildet), skriver Melk&Honning.

    Valkyrien rehabilitert på Majorstua
    Foto: NCC
  • Ny strømmetjeneste fra Apple

    TV+ heter den nye kanalen til Apple som ble annonsert av sjefen Tim Cook (bildet) i dag. Innholdet blir originale tv-programmer. Blant annet er «The Morning Show», et morgen tv-drama med Jennifer Aniston and Reese Witherspoon under utvikling. Det er også en ny versjon av Stephen Spielbergs «Amazing Stories» og filmatiseringen av Isaac Asimovs bokserie «Foundation». TV+ blir en reklamefri betal-tjeneste i den nye versjonen av Apple TV-appen som kommer i mai, skriver TechCrunch etter pressekonferansen.

    Apple CEO Tim Cook presenterer Apple TV+
    Foto: Tony Avelar / AP