Kraftige samanstøytar i Skopje. - Politi og rasande ungdomar stod mot kvarandre i fleire timar i Skopje måndag kveld. - Foto: ROBERT ATANASOVSKI / Afp

Politi og rasande ungdomar stod mot kvarandre i fleire timar i Skopje måndag kveld.

Foto: ROBERT ATANASOVSKI / Afp

Harde samanstøytar etter drap i Makedonia

Det var i går kveld kraftige samanstøytar mellom rasande ungdomar og opprørspoliti i den makedonske hovudstaden Skopje etter drapa på fem menneske før helga.

Styresmaktene i Makedonia har ikkje kommentert motiva for drapa sist fredag, men demonstrasjonane og uroa i går kveld retta seg mot den etnisk albanske minoriteten i landet.

Etnisk uro i Skopje i Makedonia. - Ein politimann skyt tåregass mot steinkastande ungdomar i Skopje. - Foto: OGNEN TEOFILOVSKI / Reuters

Ein politimann skyt tåregass mot steinkastande ungdomar i Skopje.

Foto: OGNEN TEOFILOVSKI / Reuters

Fleire hundre maskerte ungdomar frå den slaviske majoriteten i landet kasta stein mot politiet medan dei ropte nasjonalistiske og anti-albanske slagord.

Uroa braut ut då ungdomane ville marsjere over ei bru inn til eit albansk nabolag i Skopje, og dei vart hindra av politiet.

Då starta steinkastinga, og politiet svarte med tåregass. Politiet greidde å hindre demonstrantane å kome over brua, og dei fekk etter kvart kontroll over situasjonen.

Fem menn drepne

Det var sist fredag, på den ortodokse langfredagen, at lika av fem drepne makedonske menn vart funne ved ein innsjø utanfor Skopje, som er ein populær utfartsstad. Fire av dei var tenåringar og i 20-åra, medan den femte var i 40-åra.

Alle fem vart skotne på kloss hald av meir enn ein person, opplyser politiet.

Styresmaktene har bede folk halde seg rolege, og ikkje spekulere på kva motiv gjerningsmennene måtte ha hatt før saka er ferdig etterforska. Det er stor frykt for ytterlegare etnisk uro i det gryande demokratiet.

Demonstrantar mot politi i Skopje. - Rasande demonstrantane i Skopje. Raseriet var retta mot den albanske minoriteten i landet. - Foto: ROBERT ATANASOVSKI / Afp

Rasande demonstrantane i Skopje. Raseriet var retta mot den albanske minoriteten i landet.

Foto: ROBERT ATANASOVSKI / Afp

Sist månad vart to etniske albanarar skotne go drepne av ein makedonsk politimann på frivakt. Bakgrunnen skal ha vore krangel om ein parkeringsplass ibyen Gostivar vest i landet.

Avtale om maktdeling

Den fattige nasjonen med rundt to millionar innbyggjarar har vore skåna for alvorlege etniske valdshandlingar dei siste åra, men landet var nær borgarkrig før ein avtale om maktdeling vart inngått i 2001.

Her spelte EU og NATO ei viktig rolle for å få til ein avtale. med god hjelp frå vestlege land.

Før det var berre etniske makedonarar med i styre og stell, men forsoningsavtalen gjorde at den albanske minoriteten på 25 prosent også kom med i det politiske livet. Men dei to folkegruppene lever stort sett separerte frå kvarandre

– Langt unna borgarkrig

Seniorforskar ved NUPI, Karsten Friis. - Balkan-ekspert Karsten Friis seier at det er aukande nasjonalisme i Makedonia.NUPI

Balkan-ekspert Karsten Friis seier at det er aukande nasjonalisme i Makedonia.

Foto: NUPI

Forskar ved Norsk utanrikspolitiske institutt NUPI og Balkan-ekspert Karsten Friis seier til NRK.no at trass i motsetningar mellom dei etniske gruppene, og no også drap, så er vi langt unna ein borgarkrig

Situasjonen er ein annan i dag, seier han, men det er like fullt gjengar med tilgang til våpen på begge sider.

Det er eit flytande skilje mellom fotballpøblar, kriminelle og patriotar i Makedonia

EU-døra er stengd

Landet er i ein vanskeleg økonomisk situasjon, og takka vere ein strid med Hellas om namnet på landet, er vegen til å bli EU-medlem stengtd, fortel Karsten Friis. Han opplever også at nasjonalismen er på frammarsj i landet.

Nabolandet Hellas har ein provins som heiter Makedonia, og offisielt må staten Makedonia bruke namnet «The Former Yuogoslav Republic of Macedonia» (FYROM), altså Den tidlegare jugoslaviske republikken Makedonia.

Siste saker

Utvalgte dokumentarer

Ty. dokumentarserie. 100 år etter at krigen braut ut, får vi ei ny historie om dei grufulle åra, ikkje fortalt gjennom makthavarane, men slik 14 personar har skildra opplevingane sine. Dei åtte episodane er sett saman av oppdikta scener, gamle arkivklipp og animasjonar. I første episode er 14 år gamle Marina saman med faren, som er oberst, på ei togreise til fronten. Kunstnaren Käthe Kollwitz og mannen hennar må sjå at sonen deira på 17 vervar seg som soldat til krigen. (Tagebücher des Ersten Weltkrieges) (1:8)
Norsk dokumentar fra 2009. I 2008 dro Anja Breien til Irak for å følge jesidiene, et folk som bekjenner seg en ur-religion etablert før kristendom og islam fikk fotfeste. Deres hellige sted er Lalish Tempel i irakisk Kurdistan, i et dalføre som jesidiene tror var Paradisets dal. Der tilber de solen og ilden, og deres historie overleveres muntlig. Jesidiene er forsøkt utslettet gang på gang gjennom århundrer, i dag aktualisert gjennom trusselen fra ISIL.
Ty. dokumentar. Et sterkt vitnesbyrd fra krigen i Syria. Regissør Talal Derki følger to kamerater som har fått livet snudd på hodet av borgerkrigen: Basset, 19 år, er fotballspiller og sanger. Ossama på 24 er fotograf og pasifist. De drømmer om å få fjernet Bashar al-Assad og demonstrerer for frihet og demokrati. Men når konflikten blir mer voldelig, blir de unge også mer opprørske og tar til våpen. Filmen vant prisen for beste dokumentar på Sundance Film Festival. (Return to Homs)