Frankrike kvinne i niqab Saint-Denis - Ei kvinne i niqab i Saint-Denis utanfor Paris. Frankrike har innført ei lov som forbyr slike hovudplagg. - Foto: REGIS DUVIGNAU / REUTERS

Ei kvinne i niqab i Saint-Denis utanfor Paris. Frankrike har innført ei lov som forbyr slike hovudplagg.

Foto: REGIS DUVIGNAU / REUTERS

– Muslimar gjer ikkje nok for å bli franske

I ein fersk Amnesty-rapport kjem det fram at to av tre franskmenn meiner muslimar ikkje gjer nok for å bli franske.

– 68 prosent av franskmenn meiner at muslimar ikkje er integrerte i samfunnet hovudsakleg fordi dei sjølve nektar å bli det, heiter det i rapporten frå Amnesty International, som tek for seg diskriminering av muslimar i europeisk arbeidsliv.

Søndag vart det klart at Marine Le Pen, presidentkandidat for det høgrenasjonalistiske partiet Front National, fekk ei rekordoppslutning på 18 prosent i fyrste runde av det franske presidentvalet.

No flørtar også president Nicolas Sarkozy med høgreekstreme veljarar for å samle nok støtte til å slå Sosialistpartiet sin kandidat François Hollande.

– Gjer ikkje nok

Nicolas Sarkozy - Nicolas Sarkozy besøker ein vingard 23. april 2012. - Foto: ALAIN JOCARD / Afp

Nicolas Sarkozy besøker ein vingard 23. april 2012.

Foto: ALAIN JOCARD / Afp

Amnesty-rapporten avslører at Frankrike under Sarkozy si leiing ikkje har innført lovar og reglar som sikrar muslimar like rettar i arbeidslivet.

– Den franske stat feiler i å sikre at den nasjonale lovgivinga er på høgde med internasjonale standardar. Frankrike gjer ikkje nok for å sikre at ikkje-statlege aktørar, som private arbeidsgjevarar, ikkje dikriminerar på grunnlag av religion eller tru, heiter det i rapporten.

For eitt år sidan blei det innført ei lov som forbyr folk å dekkje ansiktet på offentleg plass. Amnesty åtvarar mot innføring av generelle forbod mot kulturelle og religiøse symbolar.

– Det er fordomsfullt å gå ut frå at alle kvinner som brukar visse typar klede berre gjer det under tvang, heiter det i rapporten.

– Sjølv om Frankrike støttar nokre av initiativa for å kjempe mot diskriminering og for å fremje mangfald på arbeidsmarknaden, er Amnesty International bekymra over at arbeidsgjevarar framleis ekskluderer muslimar på grunnlag av stereotypar og fordommar. Dette går særleg utover muslimske kvinner, heiter det i rapporten.

– Må bli franske

Tidlegare fyrsteamanuensis i fransk kulturkunnskap ved Universitetet i Oslo, Pedro Estop-Garanto, meiner det er både historiske og sosiale forhold som ligg bak franskmenn si kjensle av at muslimar ikkje vil bli integrerte.

– Algerie-krigen er ein viktig faktor. Algerie var fransk koloni og dermed var mange nordafrikanarar franske og flytta til Frankrike. Men dei integrerte seg ikkje i samfunnet. Dermed kan ein sei at muslimane kom skeivt ut. Dei store gruppene med muslimar kjenner seg ikkje franske og held seg til kvarandre, seier Estop-Garanto.

– Samstundes meiner veldig mange franskmenn at alle som kjem til Frankrike, må bli franske. Muslimar blir ikkje smelta inn i det franske samfunnet på same måte som til dømes spanjolar og italienarar, seier han.

– Dei sosiale tilhøva til mange muslimar blir som ein vond sirkel. Det er vanskeleg å kome seg ut av drabantbyane, med alle dei sosiale problema som finst der, og bli betre integrert i det franske samfunnet. Men det er moglegheiter. Om du vil opp og fram, så får du lov til det ved å vere flink på skulen, seier Estop-Garanto.

Arbeidsløysa i Frankrike var 10 prosent per februar 2012, ifølgje Eurostat.

Stigmatisering

Marine Le Pen - Marine Le Pen, presidentkandidat for Front National. - Foto: MARTIN BUREAU / Afp

Marine Le Pen, presidentkandidat for Front National.

Foto: MARTIN BUREAU / Afp

Meiningsmålinga Amnesty refererer til er gjort av det franske meiningsmålingsinstituttet IFOP.

Det finst også nyare eksemplar på faktorar som kan forklare skepsisen. Til dømes Toulouse-skyttaren, Mohamed Mehra, som tok livet av sju menneske i løpet av åtte dagar.

Marine Le Pen sa i ein tale i mars: «Kor mange Mohammed Mehraer kjem med båt og fly kvar dag og fyller Frankrike med immigrantar?»

Rekordoppslutninga hennar kan tyde på at det er mange franskmenn som fryktar det same.

Frankrike korsika rasisme - Byen Ajaccio på den franske øya Korsika. Etter ein brann som skal ha vore eit rasistisk åtak på eit muslimsk bønerom natt til 9. april, kom det graffiti som seier «Ut med arabarane» og teikning av ei kiste. - Foto: PASCAL POCHARD-CASABIANCA / Afp

Byen Ajaccio på den franske øya Korsika. Etter ein brann som skal ha vore eit rasistisk åtak på eit muslimsk bønerom natt til 9. april, kom det graffiti som seier «Ut med arabarane» og teikning av ei kiste.

Foto: PASCAL POCHARD-CASABIANCA / Afp

Utvalgte dokumentarer

Ty. dokumentarserie. 100 år etter at krigen braut ut, får vi ei ny historie om dei grufulle åra, ikkje fortalt gjennom makthavarane, men slik 14 personar har skildra opplevingane sine. Dei åtte episodane er sett saman av oppdikta scener, gamle arkivklipp og animasjonar. I første episode er 14 år gamle Marina saman med faren, som er oberst, på ei togreise til fronten. Kunstnaren Käthe Kollwitz og mannen hennar må sjå at sonen deira på 17 vervar seg som soldat til krigen. (Tagebücher des Ersten Weltkrieges) (1:8)
Norsk dokumentar fra 2009. I 2008 dro Anja Breien til Irak for å følge jesidiene, et folk som bekjenner seg en ur-religion etablert før kristendom og islam fikk fotfeste. Deres hellige sted er Lalish Tempel i irakisk Kurdistan, i et dalføre som jesidiene tror var Paradisets dal. Der tilber de solen og ilden, og deres historie overleveres muntlig. Jesidiene er forsøkt utslettet gang på gang gjennom århundrer, i dag aktualisert gjennom trusselen fra ISIL.
Ty. dokumentar. Et sterkt vitnesbyrd fra krigen i Syria. Regissør Talal Derki følger to kamerater som har fått livet snudd på hodet av borgerkrigen: Basset, 19 år, er fotballspiller og sanger. Ossama på 24 er fotograf og pasifist. De drømmer om å få fjernet Bashar al-Assad og demonstrerer for frihet og demokrati. Men når konflikten blir mer voldelig, blir de unge også mer opprørske og tar til våpen. Filmen vant prisen for beste dokumentar på Sundance Film Festival. (Return to Homs)