Sogndal gymnas og realskule

Elevar ved den private realskulen i Solhov i 1938. Framme frå venstre: Hjørdis Bondhus, Svanhild Foss, Ragnhild Torvanger, Gerd Kvam, Kirstina Gjørven, Gjertrud Lidal og Gerd Berge. Midtrekkja: Lærar Olav Martin Leirvåg, Erling Bondhus og Erik J. Loftesnes. Bak: Jomar Lie, Kåre Aaberge, Nils Landmark Lem, Harald Ylvisåker og Lauritz Leirvåg. Ukjend fotograf. Eigar: Kåre Aaberge/Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Elevar ved den private realskulen i Solhov i 1938. Framme frå venstre: Hjørdis Bondhus, Svanhild Foss, Ragnhild Torvanger, Gerd Kvam, Kirstina Gjørven, Gjertrud Lidal og Gerd Berge. Midtrekkja: Lærar Olav Martin Leirvåg, Erling Bondhus og Erik J. Loftesnes. Bak: Jomar Lie, Kåre Aaberge, Nils Landmark Lem, Harald Ylvisåker og Lauritz Leirvåg. Ukjend fotograf. Eigar: Kåre Aaberge/Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

I 1924 sette Sogndal kommune ned ein nemnd for å få skipa ein «Språk- og realskule» i bygda. I 1926 kom nemnda med tilrådinga om å starte realskule, men kommunestyret valde å la vere å starta skulen fordi ein meinte den kunne verte ein konkurrent til Sogndal folkehøgskule.

Starten var privat realskule

I 1936 kom den unge teologistudenten Olav Leirvåg til Sogndal for å arbeide som portier på eitt av hotella. Han fekk kontakt med skulestyreformannen Lars Uglum, og same året starta Leirvåg realskule med 16 elevar i ungdomshuset Solhov.

Ein del av realskuleelevane i Sogndal fekk undervisning på Trudvang på slutten av 1930-talet. Foto: Leiv Bergum.

Ein del av realskuleelevane i Sogndal fekk undervisning på Trudvang på slutten av 1930-talet. Foto: Leiv Bergum.

Sogndal realskule i Trudvang

Frå hausten 1937 fekk realskulen to klassar flytta over i andre høgda i barneskulen Trudvang, der kommunen let skulen halde til gratis utan husleige og andre driftsutgifter. Skulen fekk no namnet Sogndal realskule. Då Leirvåg slutta og gjekk over i anna yrke i 1939, kjøpte kommunen skulen.

Gymnas under krigen

Krigsåra skapte vanskar for ungdom som skulle reise heimanfrå for å ta gymnasutdanning. Difor vart det starta ein mengd lokale gymnasklassar kringom i Sogn og Sunnfjord. Nordfjord var på den tida betre stilt med gymnas i nærleiken, på Sandane og Nordfjordeid. Både Florø, Dale, Høyanger, Balestrand, Aurland og Sogndal fekk gymnas i desse åra. Alle med unntak av Sogndal fekk kort levetid.

I 1944 vart det i samband med Sogndal realskule starta to-årig gymnas med lektor Paul Berdal som styrar.

Interkommunal realskule og gymnas

I 1951 vart realskulen i Sogndal interkommunal ved at kommunane Jostedal, Hafslo og Luster gjekk inn som medeigarar. Skulen vart samstundes tre-årig. I 1956 gjekk gymnaset inn i den interkommunale ordninga. I 1958 slutta Lærdal kommune seg til som medeigar, og Leikanger kommune i 1959.

Frå skuleåret 1957/1958 vart Sogndal gymnas tre-årig samlegymnas med eksamenrett. I 1964 overtok Sogn og Fjordane fylke som eigar, og i 1965 flytta Sogndal gymnas inn i nybygg. Sogndal Gymnas gjekk inn i Sogndal vidaregåande skule i 1992.

Sogndal vidaregåande skule på Fosshaugane i 2007. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Sogndal vidaregåande skule på Fosshaugane i 2007. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.