Gyrodactylus-katastrofen 1996

Alt levande i Lærdalselva strauk med som følgje av giftbehandlinga. Foto: Steinar Lote, NRK.

Alt levande i Lærdalselva strauk med som følgje av giftbehandlinga. Foto: Steinar Lote, NRK.

Kurt Oddekalv i miljøvernforbundet freista å stogge rotenonbehandlinga.

Kurt Oddekalv i miljøvernforbundet freista å stogge rotenonbehandlinga.

I 1996 vart det oppdaga at «dronninga mellom lakseelvar»; Lærdalselvi, var infisert av lakseparasitten gyrodactylus salaris.

Rotenon

Til sterke protestar m.a. frå Kurt Oddekalv i Norges Miljøvernforbund vart fisken i heile Lærdalsvassdraget totalt utrydda med gifta rotenon den 9. april 1997. Gifta vart tømd i elva frå fire stasjonar. 60 personar deltok i aksjonen. Kring 3000 sjøaurar og 200 laks strauk med etter giftkuren. På hausten same året fekk elva ein ny dose gift, men likevel har ein ikkje makta å få bukt med parasitten.

Fisken dauar av gifta rotenon.

Fisken dauar av gifta rotenon.

Ny behandling

I 2005 starta eit forsøk på å utrydde gyrodactylus-parasitten frå vassdraget med såkalla surt aluminium i kombinasjon med rotenonutslepp i sidevassdraga til Lærdalselvi. Dette var første gongen at ein freista å få bukt med gyrodactylus salaris i eit så stort vassdrag her i landet. Då kuren var avslutta i 2006, såg det ut til at ein hadde utrydda parasitten, men likevel vart det registrert gyrodactylus i elva i 2007. I 2012 starta eit nytt forsøk på å få vekk parasitten, frå 2005 til 2012 er det brukt i alt 90 millionar kroner på kampen mot gyrodactylus salaris i Lærdalselvi.

Rotenon blir sleppt ut i Lærdalselvi. Foto frå tv-reportasje, NRK.

Rotenon blir sleppt ut i Lærdalselvi. Foto frå tv-reportasje, NRK.