23 evrre guođohanvuoigátvuohtá

Ruoŧa boazosápmelaš máksá ovttá evrre juohke guoktelogát bohcco ovddas Norgga vearrokássii, vai oažžu lobi guođohit ealus Norggas lappekodisillá vuođul.

Svenske reindriftssamer nekter å forlate Norge

Sárevuomi boazosápmelaččat leat máŋggaid jagiid bealušdan vuoigatvuođáidis Lappegodisillá vuođul.

Foto: Klemet Anders Sara / NRK

Dás ii leat ii symboláláš ruhtá-árvuge, lohkká Romssa universitehta vuosttás ámánuensá Øyvind Ravna, gean mielás berrešii ruhtá-árvu bajiđuvvot dálá árvvu dássái.

- Šaddá boastut, jos galgá máksojuvvot namalaš árvvu mielde, mii lea mearređuvvon 1751:as, de ferte gal rievdadit dán otná ruhtii, jos vuos oba galgage máksit dán ovddas, lohka Ravna.


Máksán 7 šilliŋg (23 evrre)


Ruoŧa boazosápmelaš Bror Henrik Labba lea máksan oktiibuot 23 evrre Norgga stáhtá vearrokássii, nugo lappekodisillen láhkačálus gáibida, vai sus lea lohppi guođohit beannot čuođi heakka Ávgolatnjárggas Gaskka-Romssas.

- 1 Dánskka šilliŋg = 3,33 evrre

Dá láhkateaksta dárogillii ( Lappekodisillá § 13 )

«De svenske Lapper, som vel flytte med deres Dyr over Grendsen ind paa Norsk Grund, men dog ikke komme til Havet eller Fiordene, og sammesteds noget Fiskerie eller Kobbe-Skytterie bruge, betale udi Leye for hvert 20de Dyr, som i deres Følge er, stort og smaat af begge Kiøn, undtagen de Kalve, som udi samme Vaar ere fødde, hvilke ikke regnes; Een Skilling Danske eller en Styver Svensk, i Kobber-Mynt, mere ikke.Máŋga juristtá geaiguin NRK lea ságástan oaivvildit lappekodisillen leat fámus, maŋŋel go Norga ja Ruoŧŧa eabá soahpán ođásmáhttit boazoguohtun konvenšuvnna. »

Guovttelot bohcco ovddas 1751:as galggai máksit 1 šilliŋga, nu ahte 150 bohccos lea Labba máksán de 7 šilliŋga

- Ii obá symbolálaš árvuge

Muhto juristtát bidjet gažáldatmearkka kodisillena ruhtágáibádussii, man vuođul boazosápmelaš mávssašii ovttá veaike-evrre juohke 20:at bohcco nammii.

Ola Grytten

Professor Ola Honningdal Grytten mielde 1751:as gal lei 1 šilling 20 bohccos rivttes supmi.

Foto: NRK

Norgga gávppášan alláskuvlla professor Ola Honningdal Grytten rehkanástima vuođul dagášii okta veaike-evre 2500 ruvnnu dálá ruhtá-árvvu ektui, go buohtastahtta 1700-logu gáskámearálaš jahkebálkká, otná jahkebálkká ektui.

- Jos rehkenastá 5 % 450 000 duháhis, de boahtá das sullii 2500 ruvnnu, muitala Honningdal Grytten.

- Rivttes máksu 17 500 ruvnnu

Jus Lappekodisillena ruhtá-árvu bajiduvvošii otná ruhtá-árvui, de livččii Bror Henrik Labba geavván máksit 17500 ruvnnu Lappekodisillena ruhtágáibádusa ovddas.

Øyvind Ravna

Juristá Øyvind Ravna.

Foto: Eilif Aslaksen / NRK


Muhto leago prinsihppálaččat riektá, ahte boazosápmelaš galgá máksit vearu, go rastildda ealuin riikkáráji.


- Dát ferte maid digáštallot, muhto jus boazoeaiggát geavvá máksit, de gal ii leat riekta máksit evrriiguin, oaivvilda Øyvind Ravna.

GULDAL:

Oanehaččat

  • Guoddala mearrádusa

    Luonddugáhttenlihttu guoddala Birasdirektoráhta mearrádusa ahte addit ruvkefitnodahkii Nussirii lobi luoitit guokte miljovnna tonna ruvkebázahusaid Riehpovutnii. Sii gáibidit ahte Nussira ja Gumppenjuni ruvkedoaibmamearrádus ii biddjo fápmui, ja ahte luoitin lohpi váldu ruovtto-luotta. Jus luoitigohtet bázahusaid vutnii, de dat lea okta dain stuorámus nuoskkidanroasuin ođđasat áiggis Norggas, lohká luonddugáhttenlihtu jođiheaddji Lars Haltbrekken.

  • Man olu ealga gulaskuddamis

    Man olu ealga sáhttá leat Romssa fylkkas, dat ášši lea dál gulaskuddamis. Máŋga sajis leat nu ollu ealggat ahte olbmot eai duostta šat vuolgit vázzitge, ja eai goassege ovdal leat vuddjon nu olu ealggat go dál Mátta- ja gaska-Romssas. Romssa fylkkagieldda meahcástallan ráđđe-addi Torild Skoglund lohká gielddaid iežaset mearridit ealgalogu.

På forsiden av NRK Sápmi nå