Svineinfluensaen kan skape kaos

Millionar av mennske kan misse livet, og det kan bli fullstendig kaos i mange land, om ikkje dei rike landa betalar rundt 10 milliardar kroner for vaksiner og antivirus-medisinar, heiter det i ein lekkasje frå FN-rapporten som The Observer har fåff tak i.

Tenestemenn i Verdas helseorganisasjon (WHO) fryktar at det ikkje blir mogleg å skaffe så mykje pengar, spesielt på grunn av den globale økonomiske krisa.

Norsk hovudside om svineinfluensa

Raskt og effektivt

Fattige land har eit enormt behov for vaksiner.

Foto: THIERRY ZOCCOLAN/AFP

Gregory Hartl i WHO seier at det internasjonale samfunnet må reagerer raskt og effektivt på rapporten.

- Det er viktig å ta innover seg at heile verda vil bli ramma av denne pandemien, og at ei kjede ikkje er sterkare enn det svakaste leddet. Det er naudsynt å handle raskt, seier Hartl til The Observer.

Den alarmerande rapporten er laga av tilsette i ulike FN-organisasjonar i løpet av dei to siste månadene, på initiativ frå generalsekretær Ban Ki-moon.

Rapporten teiknar eit dystert bilete av kva H1N1-viruset kan føre med seg for dei fattigaste landa i verda. Og om det ikkje blir handla raskt, så kan det vere for seint å gjere noko med det, går det fram.

Viktige samfunnsfunksjonar

Land som alt har store problem med andre sjukdomar, som HIV/Aids, tuberkulose og malaria, vil ikkje greie å hanskast med eit stort utbrot av svineinfluensa.

FN-rapporten fryktar eit utbrot kan slå ut viktige sektorar som vass- og elektrisitetsforsyninga og andre sentrale samfunnsfunksjonar.

- Dersom ikkje dei som leverer drivstoff, mat, telekommunikasjon, finansnæringa og transportnæringa ikkje har planar for korleis dei skal fungere i samband med eit alvorleg utbrot av svineinfluensa, då blir konsevensane svært alvorlege, heieter det i den 47 sider lange rapporten.

75 land

75 land blir rekna som ekstra utsette for H1N1-pandemien. Det gjeld seks land frå Sør-Amerika, blant dei Cuba og Bolivia, og resten er frå Asia, Stillehavsområdet og Afrika.

Nord-Korea og Bangladesh er blant dei mest utsette landa i Asia, og i Afrika gjeld det blant anna Kongo og Eritrea.

Svineinfluensa

Foto: Jorge Dan (MEXICO HEALTH)/Scanpix/Reuters

• Svineinfluensaviruset er ikke sett før verken hos gris eller mennesker.
• Viruset kan smitte fra menneske til menneske.
• H1N1-symptomer ligner symptomene på vanlig influensa, som feber, hoste, vond hals, kroppsverk, hodepine, frysninger og tretthet.
• Smitteoverføring skjer ved hosting, nysing og nær kontakt med syke mennesker.
• Medikamenter som virker mot vanlig sesonginfluensa, kan også brukes mot den nye influensaen.
• Smittede personer er smittsomme så lenge de har influensasymptomer, og inntil sju dager etter at sykdommen startet.
• Barn kan være smittsomme lenger.

Folkehelseinstituttet/NTB

Tidligere influensapandemier

Foto: Dario Lopez-Mills/AP

• Verdens helseorganisasjon (WHO) sier utbruddet av svineinfluensa i Mexico kan utvikle seg til en pandemi, en epidemi som rammer over hele verden
• Vi har hatt tre influensapandemier de siste 100 årene: Hong Kong-syken i 1987, Asiasyken i 1957 og Spanskesyken i 1918
• Helseeksperter har fryktet at fugleinfluensaen (H5N1) skulle bli den neste pandemien. Den brøt ut i Hong Kong i 1997 og har siden 2003 smittet 421 mennesker i 15 land. 257 av dem døde. Viruset har imidlertid ikke endret seg slik at det kan smitte fra menneske til menneske.

Kilde: NTB

Dette er en pandemi