Mål og meining

Vi skal diskutere ulike tema, spele norsk musikk og det blir konkurranse. Vi vil og at de som lyttarar sender oss spørsmål og forslag til tema. De kan de gjere ved å sende oss ein e-post til sfj@nrk.no eller ringe oss på 57 72 42 42.

Dialekt eller normert nynorsk?

Er det greit å snakke dialekt når ein står på Stortinget sin talarstol eller når ein les vermeldinga på radioen. Og kva med å skrive på dialekt? Dette er temaet i "Mål og meining" den 19.mars: Dialekt eller normert nynorsk?

- Øydelegg for nynorsken.

Forskar Frank Aarebrot meiner alle dialektane er i ferd med å øydelegge det nynorske språket, og at Noregs Målag har skuld i det. Han meiner nynorsken er i ferd med å "begå sjølvmord" ved å tillate alle sideformene i det skriflege språket.

I "moroprogram" på fjernsyn og i radio er det greit å snakke dialekt, men dersom ein les nyhende eller står på Stortinget sin talarstol, bør språket vere normert. Sjølv brukar Aarbrot normert språk når han held førelesingar, men snakkar bergensk til vanleg.

- Flott å bruke dialekt

Journalist Linda Eide er ein ivrig brukar av si dialekt, vossamålet. Ho meiner det er flott å bruke dialekt anten det er på Stortinget eller i radioen. Sjølv brukar ho dialekten sin når ho framfører kåseri på radioen, men skriv normert nynorsk. Ho rosar alle som vågar å snakke dialekt i det offentlege rom.

Høyr debatten her: Dialekt eller normert nynorsk?

Alle snakka dialekt før

Det første programmet i Mål og meining handla om dialektane våre.

Dialektane gjev språket farge og skaper ein felles identitet blant dei som snakkar same dialekt. Ordet er ikkje opphaveleg norsk, men kjem av det greske ordet dialektos.

For 500 år sidan snakka alle i Norge dialekt. Seinare blei dette, i enkelte krinsar, sett på som noko negativt og vulgært.

Dialektane i endring

I Sogn og Fjordane har vi eit mangfald av dialektar, som alle er i endring. Ungdom i Sogndal og Førde snakkar ulikt foreldra og besteforeldra sine. Ord som "køyre" er i Førde blitt til "kjøre" og i Sogndal seier mange unge "på" i staden for "pao".

I det første programmet i språkserien handlar det om korleis dialektane endrar seg, og vi har teke utganspunkt i tre stader i fylket, Sogndal, Førde og Måløy. Anne Marit Bødal har skrive hovudoppgåve om Førde-dialekten. Språkforskar Øystein Vangsnes har skrive oppgåve om Sogndals-dialekten og Jorunn Verlo har undersøkt Måløy-dialekten. Dessutan har vi med vår eigen "språkguru", Jan Olav Fretland, som kommenterer dagens tema og svarer på spørsmål frå lyttarane.

Første program går på lufta i føremiddagssendinga, måndag 19. februar. Høyr programmet her: Mål og meining

Stadnamnkonkurranse

Vi jaktar på artige stadnamn i fylket og vil gjerne ha inn gode forslag. Veit du om eit artig stadnamn og kanskje du også kjenner historia bak? Send oss ein e-post til sfj@nrk.no eller ring oss på 57 72 42 42. Vi tek stadnamna med i programmet vårt og sjølvsagt skal det bli premie på dei som sender inn forslag.