Avtroppande operasjef ved Den Norske Opera & Ballett, Paul Curran, er regissør for torsdagens premiere på ein «Tryllefløyten»-versjon med eit sterkt kinesisk preg. Han trur kombinasjonen av lettbeint underhaldning og stort alvor er grunnlaget for verkets enorme suksess.

– Det er jo eigentleg ikkje ein opera, men eit singspiel, skrive for eit folkeleg teaterhus, seier Curran til NRK før premieren.

Paul Curran såg «Tryllefløyten» for første gong som 16-åring, og hans første oppdrag som regissør var å setje opp verket i barneparken Coram's Fields i London i 1995.

– På plakaten den gongen stod det «fantastisk gøy», og det er mykje komikk i operaen. Men hugs at det også er to scener der karakterer vurderer å ta livet sitt – den eine er ei jente på 15-16 år. Det triste og ulykkelege ligg heilt i kjernen av operaen.

– Ein typisk tenåringssituasjon

Ein av dei to personane som vurderer å ta livet sitt i operaen, er den kvinnelege hovudpersonen Pamina. Hennar sørgmodige arie «Ach, ich fühl's» er Currans favorittarie i «Tryllefløyten».

– Prinsen Tamino vert sett på prøve, og får ikkje lov til å snakke med Pamina. Ho fortvilar fordi ho trur det betyr at han er uinteressert. Denne mangelen på kommunikasjon er ein typisk tenåringssituasjon. Det er ein svært sensibel arie med utruleg vakker musikk, kanskje den vakraste i heile operaen.

Høyr «Ach, ich fühl's» sunge av Sandrine Piau:

(Sandrine Piau syng i lag med Freiburger Barockorchester dirigert av Gottfried von der Goltz.)

– Det handlar om å verte vaksen

NRKs klassisk-meldar Ragnhild Veire er samd med Curran i at Paminas arie er høgdepunktet i operaen. Ho kalla Tryllefløyten «eit verk ein berre må få sett i løpet av livet» då ho oppsummerte haustens musikalske høgdepunkt for nokre veker sidan.

– Det er masse humor og forviklingar i operaen, men historia er også veldig gripande, seier Veire.

– Det handlar om å verte vaksen, prøvingane ein må gjennom for å verte stor. Hovudpersonane vert testa på ulike måtar, og særleg prinsen Tamino står i slutten av operaen fram som ein ansvarleg krigar som kjempar for kjærleiken. Alt vert like fullt presentert med eit smil om munnen, gjennom Mozarts sjarmerande musikk.

Nordstoga spelte Papageno

Odd Nordstoga var med i ei folkemusikkoppsetjing av operaen i 2005, der han spelte rolla som Papageno, eller «Fuglefanten». Då Nordstoga var med i serien «Norske artistar anbefaler klassisk» i sommar, trakk han fram scenen der Papageno vurderer å ta livet sitt, og den påfølgjande duetten der Papageno får si Papagena.

– Det er kjærleikshistoria til Fuglefanten som er den beste og mest sjarmerande historia i operaen, meiner Nordstoga.

– Eg har sunge denne mange gonger, og det var moro kvar gong. I dette strekket ligg jo dramaturgi nok til ein heil romantisk komedie frå Hollywood.

Høyr scenen med Papageno og (etter kvart) Pagagena:

(Framført av Gerald Finley, Constanze Backes og Dei engelske barokksolistane, dirigert av John Eliot Gardiner)

Verdas mest spelte opera

«Tryllefløyten» hadde premiere i Wien i 1791, med komponist Wolfgang Amadeus Mozart som dirigent og tekstforfattar Emmanuel Schikaneder i rolla som fuglefangaren Papageno. Mozart levde berre drygt to månader til, men rakk å få med seg mange førestellingar av operaen, der han tok med seg familie og vener.

Mozart og Schikaneders verk har berre fått fleire og fleire vener med åra, og har aldri gått av moten. På ei fersk oversikt over dei mest spelte operaene verda over, ligg «Tryllefløyten» heilt på topp, rett over Giuseppe Verdis «La Traviata».

– Verdas beste musikal

Ein av dei mange som har forelska seg i verket gjennom dei 220 åra sidan premieren, er den legendariske svenske regissøren Ingmar Bergman. Han laga tv-filmen «Trollflöjten» i 1975, og refererte til Mozart-operaen som «verdas beste musikal» ifølgje Robert E. Longs bok «Ingmar Bergman: Film and Stage».

– Eg var tolv år gammal då eg for første gong såg «Tryllefløyten» i Kungliga Operan i Stockholm, skreiv Bergman i boka Images.

– «Tryllefløyten» vart min følgjesven gjennom livet.

Ein annan regissør som har laga film av historia er Kenneth Branagh, som regisserte «The Magic Flute» i 2006. Norske Silvia Moi song og spelte rolla som Papagena.