Frøken Dreyers musikkskole
Hoem vil skrive om heile det 20. århundrets erfaringar og smerte, men forma vert liggjande som eit vatteppe over tidsbildet. Då blir det for harmonisk, seier Kulturnytts anmeldar Marta Norheim.
Publisert 27.11.2000 11:24. Oppdatert 20.12.2000 14:19.
- Skriv ut
Edvard Hoem
Frøken Dreyers musikkskole
Oktober 2000
Ein ung tyskar kjem i dei første etterkrigsåra til Bergen for å bli musikklærar. Theodor Ungermann har ein visjon om å gje det krigsherja Europa den nye musikken, den som uttrykkjer det 20. hundreårets erfaringar og smerte. Saman med han kjem den vakre og dyktige kona hans, Renate.
I Bergen møter han småborgarar som vil ha musikk som hygge i heimen, eit orkester som helst vil spele det klassiske repertoaret, og som i allefall ikkje vil sleppe til ein utlending som trur han veit betre enn dei.
Om eit helt århundre
Men dette er ikkje berre ein roman om ung idealisme som møter motbør. Med utgangspunkt i Frøken Dreyers musikkskole vil forfattaren skrive om heile det 20. hundreåret: Om krigen, om humanismen i kamp mot totalitære ideologiar, om det heimlause mennesket, og om kunstens og kjærleikens vanskelege kår i spenninga mellom gamle institusjonar og nye former.
Hoem har valt å fortelje historia om den moderne tilstanden gjennom ei klassisk romanform. I eit høgtideleg, litt distansert språk glir hendingane sakte forbi, like syklisk som årstidene. Haust følgjer sommar, festspel etter festspel spelar seg ut. Ungermann arbeider og arbeider, kona er stadig like vakker men tristare år for år.
På side 150 tenkjer Ungermann: "Eksistensen vår utfaldar seg på ei tynn hinne over ein eksplosiv avgrunn, når som helst kan det gå hol på den og vi ser utbrotet koma."
Savnar utbrot
På dette stadiet i boka er eg heilt klar for eit utbrot, kva som helst: eit ekteskapsbrot, ein skjerande disharmoni i Harmonien, meir nærgåande personteikningar, eit brot i den langsame rytmen, allerhelst det, - men det skjer ikkje.
Kan hende det går an å skrive om det sublime i kunsten og ulmande uro i sjela i slike harmoniske former og få ein ekstra effekt ut av kontrasten, men i "Frøken Dreyers musikkskole" vert forma liggjande som eit vatteppe over tidsbildet: Alle taggar og avgrunnar vert flata ut. Musikaren
Ungermann skjønar at nye erfaringar krev nye kunstformer, av ein eller annan grunn har skaparen hans oversett denne innsikta.
Marta Norheim
Kulturnytt, NRK P2, 27. november 2000
Bearbeidet for nett av Hege Øygaren
Punkutstilling
