02.09.2014
Maŋimuš ođđasat sámegillii

23 evrre guođohanvuoigátvuohtá

Svenske reindriftssamer nekter å forlate Norge (Foto: Klemet Anders Sara/NRK)

Sárevuomi boazosápmelaččat leat máŋggaid jagiid bealušdan vuoigatvuođáidis Lappegodisillá vuođul.

Foto: Klemet Anders Sara/NRK

Ruoŧa boazosápmelaš máksá ovttá evrre juohke guoktelogát bohcco ovddas Norgga vearrokássii, vai oažžu lobi guođohit ealus Norggas lappekodisillá vuođul.

Dás ii leat ii symboláláš ruhtá-árvuge, lohkká Romssa universitehta vuosttás ámánuensá Øyvind Ravna, gean mielás berrešii ruhtá-árvu bajiđuvvot dálá árvvu dássái.

- Šaddá boastut, jos galgá máksojuvvot namalaš árvvu mielde, mii lea mearređuvvon 1751:as, de ferte gal rievdadit dán otná ruhtii, jos vuos oba galgage máksit dán ovddas, lohka Ravna.


Máksán 7 šilliŋg (23 evrre)


Ruoŧa boazosápmelaš Bror Henrik Labba lea máksan oktiibuot 23 evrre Norgga stáhtá vearrokássii, nugo lappekodisillen láhkačálus gáibida, vai sus lea lohppi guođohit beannot čuođi heakka Ávgolatnjárggas Gaskka-Romssas.

- 1 Dánskka šilliŋg = 3,33 evrre

Dá láhkateaksta dárogillii ( Lappekodisillá § 13 )

«De svenske Lapper, som vel flytte med deres Dyr over Grendsen ind paa Norsk Grund, men dog ikke komme til Havet eller Fiordene, og sammesteds noget Fiskerie eller Kobbe-Skytterie bruge, betale udi Leye for hvert 20de Dyr, som i deres Følge er, stort og smaat af begge Kiøn, undtagen de Kalve, som udi samme Vaar ere fødde, hvilke ikke regnes; Een Skilling Danske eller en Styver Svensk, i Kobber-Mynt, mere ikke.Máŋga juristtá geaiguin NRK lea ságástan oaivvildit lappekodisillen leat fámus, maŋŋel go Norga ja Ruoŧŧa eabá soahpán ođásmáhttit boazoguohtun konvenšuvnna. »

Guovttelot bohcco ovddas 1751:as galggai máksit 1 šilliŋga, nu ahte 150 bohccos lea Labba máksán de 7 šilliŋga

- Ii obá symbolálaš árvuge

Muhto juristtát bidjet gažáldatmearkka kodisillena ruhtágáibádussii, man vuođul boazosápmelaš mávssašii ovttá veaike-evrre juohke 20:at bohcco nammii.

Ola Grytten (NRK)

Professor Ola Honningdal Grytten mielde 1751:as gal lei 1 šilling 20 bohccos rivttes supmi.

NRK

Norgga gávppášan alláskuvlla professor Ola Honningdal Grytten rehkanástima vuođul dagášii okta veaike-evre 2500 ruvnnu dálá ruhtá-árvvu ektui, go buohtastahtta 1700-logu gáskámearálaš jahkebálkká, otná jahkebálkká ektui.

- Jos rehkenastá 5 % 450 000 duháhis, de boahtá das sullii 2500 ruvnnu, muitala Honningdal Grytten.

- Rivttes máksu 17 500 ruvnnu

Jus Lappekodisillena ruhtá-árvu bajiduvvošii otná ruhtá-árvui, de livččii Bror Henrik Labba geavván máksit 17500 ruvnnu Lappekodisillena ruhtágáibádusa ovddas.

Øyvind Ravna (Foto: Eilif Aslaksen/NRK)

Juristá Øyvind Ravna.

Foto: Eilif Aslaksen/NRK


Muhto leago prinsihppálaččat riektá, ahte boazosápmelaš galgá máksit vearu, go rastildda ealuin riikkáráji.


- Dát ferte maid digáštallot, muhto jus boazoeaiggát geavvá máksit, de gal ii leat riekta máksit evrriiguin, oaivvilda Øyvind Ravna.

GULDAL:

Ártna vuorká

10 siste fra NRK Sápmi

Hvit buffer 2
Mánáid TVHvit buffer

Hvit buffer 2
NRK Sápmi (NRKSapmi) on Twitter
Kommenter på facebook